Bahnföhren anno dunnemaol

Bild: pixabay

Ick häb mi säggen laoten, dat nu gar nächtlicke Nostalgiefahrten met ne Damplok „in“ wären, weil sick us de Funken uut de Lok dann liekermaoten es besönnere Sternschnüppkes wieseden. Oh ja, so ne Damplok de kann all wat! As hier de Damploks noch dampten, sprööken se gar auk noch Platt!

     Föhrde nao wat Zischen en Güterzug mit ne schwuore Damplock langsam an, hörde sick dat so an:

Puch, puch. Puch, puch …
Help mi, help mi, help mi …

Wör de Güterzug dann in Fahrt, göng et:

Geht schon, geht schon, geht schon …

De Personenzug möök so:

Puchpuch, Puchpuch … Help mi, help mi, help mi …
Geht schon, gehtschon, gehtschon …

Dann aower: Dankschön, Dankschön, Dankschön ….

Un de D-Zug:

Puchpuch, Puchpuch … Help mi, help mi …
Geht schon, gehtschon, gehtschon …

Män statt Danke schön, dreihde de nu glieks flott up un schnuuwede wiethen üöwer de Gleise:

Nu schiet di wat, Schietdiwat, Schietdiwat, Schietdiwat …

Vörbi. De Damploks giff et längst nich mehr, se häbet uutdampet. Daoför suuset Fernzüge nu met 200 Stundenkilometers un mehr üöwer de Gleisen. Un nich bloß up de Bahnhöffs is van muorns bis aobends all’s up Trapp. Bi Urlaub geiht et glieks in Fleigers, aff in de wiede Welt. All’s geiht hopplahopp. Dör Exits piepet I-phones, Tickets orre gar Fahrkarten sind out. Up de Bahnhöffs göng et fröher erst es dör ne Sperre un up de Bahnstiege harren Aufsichtsbeamte dat Kommando, nich dat dao villicht noch eenen up dumme Gedanken kam.

     In Dienst wör hier fröher den Aufsichtsbeamten Röttger. Dat was noch wuohl en fidelen Kerl. De Mann riemmselde sogar gerne. Fröög em eenen: „Wann fährt der nächste Zug nach Münster?“, anterde Riemmsel-Röttger: „Da setzen Sie sich nu män bei in Trapp, in zwei Minuten fährt er ab! Der Zug steht auf dem vierten Gleise. Also flott – und  gute Reise!“

      Annermaol moss nen Gentler in en Zug nao Hamburg ümstiegen. Up de Fraoge, wu lange he noch „Aufenthalt bis zur Abfahrt des D-Zuges“ härre, sagg Riemmsel-Röttger: „Der Hamburger Zug fährt um 18 Uhr ein. Das reicht noch gut für ein Gläschen Wein.“

     Oh, nu harre Röttger aower sienen Mester funden. De werte Herr riemmselde glieks nett wat terügge. Goethe härre et nich biätter konnt. De beiden kreegen de richtig Spass an, so dat nich es mehr Tiet för dat Gläsken Wien bleef. Doch woll den Gentler sick weinßens noch ’n paar Zigarren für unnerweggens nao Hamburg kaupen. Dat dai he up den Bahnstiegkiosk auk. Fröndlick wu de Mann wör, dai he sick auk „angemessen“ bi Röttger verabschieden. He höölt em den Zigarrentuuten hen un spröök: „Mein lieber Herr Röttger, es war mir ein Vergnügen. Gern könn’n Sie eine Zigarre kriegen!“ Dao sagg Röttger nich Nää, doch riemmselde he jovial terügge: „Woll’n Se mir Gutes tun in ihrer Güte, so nehm ich gerne die ganze Tüte.“

„Raucher“, düsse Abteils giff et all lange nich mehr. Auk ansüss häff sick bi de Bahn vandage tüskentiets vull ännert. So giff et för Otto Normalverbraucher auk nich mehr de deerde Klasse met Holtbänke. Aower auk nich mehr de 1. Klasse met raude Polstersessel för de fiene Gesellschaft. Heini moss nu auk es maol deerde Klasse nao Hamm. Up Reisen konn Heini aower nich ohne Iätten. Doch well dachte daobi all an Speisewagens? Heini all gar nich! Also leit he sick guet wat infallen. Hatt gekuokte Eier wären daoför genau dat Richtige, dacht he sick. De smeert nich un sind noch wuohl gau verdrückt. Also stoppede he sick twee hatt gekuokte Eier in de Buxentask, jede Siete eenet, un loss göng et.

     Unnerwegens steeg in Sendenhorst ’n drall Fraumensk to, sett’e sick de Bank em keegenüöwer un küerde em glieks de Ohren vull. Se harr ’n heelen Kuorf Eier bi sick. De woll se up ’n Markt in Werne verkaupen, sagg se. Doch well wüss all, wat dao alles togehörde, eher dat so ’n Eiken endlicks in’ Eierkuorf wör, üm wat Geld intobrengen? Un se küerde un küerde ohne Ende. 

     Heini wüss in sien Elend gar nich wohen. Dao dachte he sick: „Eher dat du hier dördreihs, moss du dao glieks wat an doon.“ Un et fööl em auk richtig wat debi in! „Ach“, sagg Heini, „könn Ji mi wuohl twee Eier verkaupen?“ Dat göng wuohl, meinde se. De Eier wären aower nich billig, denn reine Natur, dat härre sienen Pries. „Twee dicke witte bitte“, sagg Heini stump. „Giäne“, fuchelde de Frau nu in’ Kuof harüm, se kosseden twintig Pennig dat Stück. Unnerdem göng et nich, denn …“

     „Hier sind vettig Pennig“, möök Heini en kuort End devan, „twee Stück un nu Ruhe bitte.“  „Ja, aower…“ „Frau, stört mi nich!“ sagg Heini, „ick häb Hunger.“ Daobi stoppede he sick de beiden Eier in de Buxentasken. Sodann keek he nu immer maol wier up de Uhr.

     De Frau konn sick dat alle gar nich begrieplick maaken un keek gaffelig üm sick. Se sagg nu auk wieders nix mehr. Doch dann keek se up maol graut up. Denn: As guet 7 Minütkes rüm wören, greep Heini in de rechte Buxentask, tröck vörsichtig sien hatt gekuokt Ei heruut, tickte daomet an den Fenstergriff, pellde et aff un smeet de Eierschalen in ’n Asker. Dann beet he met Apptiet to. De Frau wüss nich, wat se söhg. Also so wat harre se noch nich seihn! Iähr feihlden de Worde.

     Auk Heini sagg wieders nix. Sprechen bi’n Iätten sall man jä auk nich. Daoför slickskerde he met de Tung üm de Tiähne, pöck in de annere Buxentask un nahm sick dat twedde hatt gekuokte Ei vör. Tick, tick, tick, pellde he et wier aff un leit sick nu auk düt Ei guet smaaken. De Frau wör ratz van sick. „Ha“, meinde Heini un lickede sick den Mund, „so hatt gekuokte Eier sind doch immer wier lecker.“

     Glieks woll de Frau de auk wat up säggen, doch dao stönn Heini up un göng ganz ruhig upt WC. Denn de twee rohen Eier von de Eierfrau, de wören em in de Buxentask nich geheuer. He smeet se int Kloo. Daobi lööt he sömms buobendrup auk noch en gueden Straohl Waater un spöölde üörnlick nao. So. Dat wör guet schafft!

     As he trügge kam, fröög em de Frau vörsichtig: „Also, wu sall ick säggen? Mi is nu auk Apptiet up so ’n hatt gekuokt Ei kommen. Könnt Se mi nich auk noch wuohl gau eent kuoken?“ „Nä“, wünk Heini aff“, „dat härren Se mi iähr säggen mosst, ick häb jüst iäben dat Waater affguotten …“

♣       ♣      ♣

Pötter-Bücher aus dem Aschendorff-Verlag sind Klassiker der plattdeutschen Sprache.
Jederzeit schön was zum Schmunzeln und Entspannen
und immer auch ein originelles Geschenk „von hier“.

So gau geiht dat gar nich in de Schnellresterants

Bild: pixabay

Woänners iätten, dat was fröher nich selten ne Ombrage. Auk well dr nich kuoken konn, was ohne Dosen, Frostkost, Fertigmenüs orre Päckskessuppen arm dran. Sücke mossen sick de in Pött un Pannen män wat bineenerüöhren. Vandage is dat met de Schnellresterants jä alle en Klacks. Doch jüst daobi kam Franz nu auk es in Ombrage. Moss wietten, Eggenkempers Franz was nich mehr den Jüngsten. Met all dat Moderne göng et em to harre. Auk missede he lange all düsse gastlicken Wertshüüser met ne „gutbürgerliche Küche“. Schön in Ruhe sitten gaohn, sick eenen kümmeln un lecker debi mümmeln, dao göng bi Franz nix üöwer. Stattdem hett et vandage „drock und flott“.

     Doch nu harre et Franz auk es maol drock. He harre debi gar Smacht bis unner beide Arms. Also woll he et nu auk es in en Schnellrestaurant probeeren. Un so böög he auk all up ne Drive-Inn-Rampeto. Ganz geheuer wör em dat nich, doch nu gaff et vör de Schranke kien Terügge mehr. Also, Taste drücken. Dao knackte et auk all uut de Sprechbox un ne Schräppelstimm quäkte em to: „Welcome to City-Burger! Ihre Bestellung, bitte.“ „Ja, hier Eggenkemper. Ich möchte wohl gerne was essen …“ „Kein Problem. Ihre Bestellung, bitte.“

     „Ich würd sagen Pommes. Oder?“ „Bitte etwas lauter sprechen! Groß oder klein?“ „Groß!!“ „Und mit was?“ „Mir egal. Hauptsache …“ „Bitte fassen Sie sich kurz! Rot, weiß oder beides? Mit Burger oder ohne Burger …“ Nu was Franz de glieks all bi verdaddert, drüm sagg he enfach: „Ich bin da gar nich kleinlich, machen Se mir män was fertig!“ „O.K. Pommes, rot oder weiß“ „Beides!“ „O.K. Und was für Burger? Fisch Mäck, Mäck Crispy, Chicken Burger, Cheese- oder Baconburger, Doppeldecker …“ „Jaja, den Doppeldecker; ich hab nämlich lange nichts gegessen …“ „Also Doppeldecker! Mit Extra-Käse oder Bonanza-Bacon?“ „Hö? Das mit Bonanza, ist das nicht was mit Schinken?“ „Schinkenspeck, kross gebraten.“ „Nicht zu fett?“ „Kross gebraten eben. Typischer Bonanzaschinken. Spezialität des Hau-ses.“ „Dann machen Se män!“ „Also mit Bacon?“

     Achter Franz huupet up maol en BMW-Coupé kuort up. Wat solle dat denn? Doch dao schräppelt et all wier uut dat Schrankenkästken: „Möchten Sie dazu noch einen Farmersalat?“ „Ja gerne! Ich bin an sich immer wohl für gesunde Ernährung.“ „Aha. Mit Dressing, ohne Dressing?“ „Was ham Se denn so?“ „Joghurt-Kräuter-Dipp oder die die etwas schärfere Ranchvariante?“ „Kräuterjoghurt!“ „Noch was zum Trinken? Cola, Fanta …“ „Lieber Wasser!“ „Spritzig, Medium oder Still?“ „Spritzig!“ „Mit Eis oder ohne Eis?“ „Mit!“ „Viel oder wenig?“ „Herrjeh, was reinpasst!!“ „Wäre das alles?“ „Alles!!“ „Das wäre nun unser XXL-Format. Dazu bekämen Sie dann noch gratis unseren Goofy als Tagesgeschenk! Möchten Sie den Soccer-Goofy oder die Goofy-Mami?“ „Das is mir piepegal!! Ich will jetzt nur endlich was essen!“ „O.K. Dann nehmen wir die Zufallsvariante. Fahren Sie nun langsam zur Foodausgabe. City-Burger wünscht Bon appetit!“

     O Mann! Dat wör endlicks guet schaffet. Wat en Gedoo! Wenn he eens nu weet, dann dat: So gau geiht dat gar nich in de Schnellresterants. Et is ne heele Ombrage demet! Aower weinßens harre Franz nu auk noch wat för Hilde. Maol wat änners, ne Goofy-Mami.

Pardies up Erden

Bild: pixabay

Kastanjengrött’e, dat is ’n pässig Maot för dralle Suppenbällekes, de, bruusend üm ne guet affhangene Beenschiewe samt ’n Stück hauhge Rippe den Pott üöwert Füer blubbern laotet. Et is ne gediegene, doch wohlige Küökenmusik. Doch is dat nich bloß wat för de Ohren, de Buuk häff de wanner auk wat van. Hmm … Rindersuppe met Hörnkes, samt Grieß- und Marklößkes, dat was Omas Mesterstück fröher.

     För mi wören as Kind „de Bällekes“ mien Een un All’s. Söwwst vandage bewahre ick mi se noch immer bis antlest up ’n Teller, üm se mi auk schier smaaken to laoten; so krieg ick noch soiäben en Fitz Muskat debi gewahr. Mit nix to verglieken. För so nen Suppenteller laot ick all’s liggen un staohn. Besönners winterdages, wenn de Suppe so wohlig van binnen her wäörmt. Ha, wenn et buuten so van Küllde knackt, giff et dann nix Schöners för mi. De Suppe mäck mollig warm, dat geiht bis ant Hiärt. Un dör ’n Kopp gaoht mi daobi so männig Belder van fröher. 

     Ick seih se noch, de aolle Küppersbusch-Kuokmaschin in Omas Küöke, wo, puttkewarm winterdages en Pott Rindersuppe met Bällekes sachte blubbernd küökelde. Opa harre iäben noch de Füerklappe loslichtet, üm met dat Pruokeliesen de Aske wegtoschüeren, so dat Funken debi druutstööben. Dann legte he twee Union-Brikett nao. Dat gaff för lange Tiet ne gloinige Wäörmte. De hörden wi gar. Et fiepte so ganz iäben manges debi. Un wat schön heimelick, wenn de Suppenpott sacht debi blubberde. Göng et to harre, schööf Oma ne vörsichtig ächten up de Herdplatte. Nen Suppenpott dröff niämlicks nich ballern. Dat wäre för ne guede Suppe nix. Jaja, sowat mott man wuohl alle wietten, süss is et nix met ne lecker Suppe. Doch Oma wüss wuohl, wu dat göng. Bi Omas Bällekessuppe rulle ick vandage noch de Aogen. 

     Dann, punkt twiälf Uhr, was et sowiet. Iättenstiet.

     Fööl, week un sacht buuten witt de Schnee, gööt, dampendheet, Oma de Tellers vörsichtig vull. Ick kreeg gar noch nen Schleif mehr – met ’n paar Extrabällekes. Opa biädede: „Komm, Herr Jesus, sei unser Gast …“ Un ick dachte, gar nich andächtig: „Jesus, Jesus, könns hier nu auk män lecker Suppe iätten …“ Himmlischk! Ach, wat wäre de Hiemmel wuohl ohne Omas Bällekessuppe?

     „Schmeckt et di?“ fröög Oma fröndlick un puußede vörsichtig up iähr ’n Liäppel. Ick nickoppede, slürfend, denn ick rullde jüst twee heete Bällekes von eene Siete Mund in de annere. Opa kneep mi ’n Aoge to, greep nao den Schleif un dai mi noch ’n Schlag Suppe estra, guet dick … Oh, Oma höölt up fien: „Män nich glieks so gierig an‘ Disk. Suppe is de genoog. Wi wserdet alle wuohl satt.“ Dat wören wi auk wanner. So richtig büükskesmaote satt. 

     Nao et Iätten legte Opa sick met de Zeitung upt Sofa. Oma möök et sick an de Kuokmaschine bequem. Üm sick de Fööte drin to wäörmen, stellde se de Herdklappe wiet up, ruttkede en Lehnstoohl vör den molligen Herd, schööf sick ’n Küssen in‘ Rüggen, faltede de Hande üöwer ’n Buuk un gaapede een- tweemaol so recht von Hiärten. Dao fööl iähr den Kopp auk all Stücksken för Stücksken deep vörnüöwer. Sodann kam auk all met Liekmaot iähr fiene Ruheröcheln.

     Bloß eenmaol ümbladert, lag sietto van Disk un Sofa de Zeitung up en Buoden. För Opa nich mehr interessant. Ah wat, he schlööp dao all langhen up de Couch un snuokte, wu Opas nu maol so snuorket, wenn se et met dat Gaumensiägel häbet. Mi störde et alle nich. Et harre gar wat Beruhigens.

     Ick satt still an‘ Disk un spiellde met mienen Matador-Baukasten. Buuten fööl samtweek sacht de Schnej. Hill’ge Ruhe. Bloß den Wecker up de Anrichte tickede: „Tick, tick, tick …“ Vandage denke ick: In‘ Pardies könnt et nich schöner.

Norderney

Bild: pixabay

„Wenn einer eine Reise tut, so kann er was erzählen“, dat wüss vör Jaohren all Matthias Claudius (1730 – 1815); drüm nöhm he gern auk „Stock und Hut“ un göng lück uut. Nu ja, aower met Stock un Hoot kömms vandage jüst noch so dör en Stadtpark. Geiht et aower wüerklick up Reisen, dann kiek dao es bloß de Kuffers alle bi!

     Georg keek dao nich änners bi drin. Dat Reisen, dao harre he Praxis in. Moss denken, för Krone in Spelle verkoffte he Treckers bis wiet ächtern Ural. Dao bis all wat bi up en Patt. Drüm liäwede Georg mehrst uut en Kuffer. Kam he tüskendör  nao Huuse, göng et ruckzuck met siene Kuffers. Aolle Wäöske druut, friske drin. En paar Griffe män bloß un sienen Trolley wör wier reisefeddig. Heel änners, wenn et esl met siene Frau lossgöng. He konn bi de Russen biätter fief Treckers dör en Zoll kriegen, äs eenen Kuffer bi Hilde.

     Doch dütmaol soll et bloß för ne Wiäke maol wier nao Norderney. För Georg tellde so wat an sick gar nich. Off he sowiet all’s terechte härre, woll Hilde van em wietten. „Frau“, reip Georg iähr uut en Schlaopstuoben to, „ick söök bloß noch de Sunnenbrill, et kann forts lossgaohn!“ Herrje, de Sunnenbrill … Woför bruukte he auk in de Tundra ne Sunnenbrill? Män nu … Dao stönn Hilde auk all bi em an Bedde, vör den upgeklappten Kuffer. Also …

     Wat dat denn wäre? Se greep lück unlustig in de Wäöske. Hö? För ne Wiäke bloß de dree Unnerbuxen? Hä? Off he bi siene „Außentermine“ auk so smuddelig leip? Georg wünk stump aff. „Frau“, sagg he, he wüss wuohl, wat he dai. He dai sick unnerweggens doch nich in Unnerbuxen wiesen! Doch dao greep Hilde uut et Wäöskeschapp all ne Riege friske Unnerbuxen, veer Paar Söcke glieks demet bi. He slöög de Arms in de Höchte. Söcke härre man erst recht nich genoog, so Hilde. Georg brabbelde wat van guet Wiär un dat friske Luft de Fööte auk es guet dai … Doch dao harre Hilde auk noch siene griesen Flip-Flops in de Hande. Oh, se lachede gefäöhrlick grell up. Dao woll he doch wuohl nich met laupen, orre? Georg woll iähr schonend wat van „Pilzschutz“ för de Mauken (große Füße) begrieplick maaken, doch Hilde schüddelde sick de män so bi. Jesses! Man stelle sick vör, he stönn met so wat an de Fööte niäben iähr up den Hotelbalkon! Dao möss se sick ja schiämen bi! Oh je. Nu flöög de ineens auk noch so wat an Kosaken-Shirts met Striepen uut den Kuffer. Nein ach nein! So könn et doch nich lossgaohn! Se söhg et wuohl, se mössen erst es noch naidig inkaupen.

     Dat häbt se auk. Daobi häbt se sick glieks auk noch en nie Auto kofft.

Immer wier wat Schöns von hier:
De plattdüütsken Bööker von Otto Pötter

Wenn de Kraans trecket

Bild: pixabay

Van Medde Oktober bis Medde November häbet et de Vüögels hier drock. Et is en Kommen un Gaohn. So kommet van Nord un Ost nao hier int Winterquartier Saotkraihen, Dohlen un Ringelgäöse. Ännere Fleigers is et in de Wintertiet hier (immer noch) to kaolt. So trecket de Kraans (Kraniche) gen Süden. Sinnig kiek ick debi hauch. Daobi geiht mi dör’n Kopp, wat Georg Trakl (1887 – 1914) maol schreef: „Am Abend, wenn die Glocken Frieden läuten, folg ich der Vogel wundervollen Flügen, die lang geschart, gleich frommen Pilgerzügen entschwinden in den herbstlich klaren Weiten.“

Iähr heestrig Geroop is manchs wiethen to hören. Dann kiek ich hauchup un wünner mi üöwer de Kraans met iähren Formationsfloog en graute Tropps, akkraot de Riege nao in ne V-Formassion. In den Windschatten spart dat achterto guet wat an Energie. Drüm wesselt sick vörnvöran de besten Frontfleigers aff, üm achter sick de Familgen met guet twee Jungvogels to schonen. So schaffet se bi guet 60 – 80 Stundenkilometers hunnerde van Kilometers an en Dag, eher dat se sick up en Rastplatz verhaalt. Dat geiht üöwer Dage duusende Kilometers so – un all’s ohne Navi …

Well Glück häff, kann auk wuohl es seihn, dat de Kraans met iähre Fleigerie innehaolt un daoför Kriese üm Kriese trecket. Zoologen nemmet an, dat se dann villicht ne nie’e Witterung an dat Erd-Magnetfeld upnemmet orre ne biättere Thermik nutzen willt. Kriesend geiht et dann höhger un höhger.

Auk dat is mi glieks wier Wunner genoog. Dat schinn Günter Eich (1907 – 1972) wuohl iämso. He vertruude „dem Vogelflug seine Verzweiflung an. Denn er misst seinen Teil von Ewigkeit gelassen ab. Drum heißt es Geduld zu haben, irgendwann wird die Vogelschrift entsiegelt.“

Ick denke: Wu auk immer, aower wat maket wi Menskenkinner daokeegen doch oft graute Welttheaters üm nix. Eenen will noch klööker sien es den ännern – un daobi geiht us de Welt unnere Hande kaputt. Alleen keegen en Tropp Kraans hölp all en bettken mehr Demoot. Schon Goethe (1749 – 1832) wör us dao vör, as he schreef: „Die Natur ist das einzige Buch, das, ohne großes Aufsehen zu machen, auf allen Blättern große Inhalte bietet.“

Wenn de Kraans trecket, is mi dat all genoog.