Kastanjengrött’e, dat is ’n pässig Maot för dralle Suppenbällekes, de, bruusend üm ne guet affhangene Beenschiewe samt ’n Stück hauhge Rippe den Pott üöwert Füer blubbern laotet. Et is ne gediegene, doch wohlige Küökenmusik. Doch is dat nich bloß wat för de Ohren, de Buuk häff de wanner auk wat van. Hmm … Rindersuppe met Hörnkes, samt Grieß- und Marklößkes, dat was Omas Mesterstück fröher.

     För mi wören as Kind „de Bällekes“ mien Een un All’s. Söwwst vandage bewahre ick mi se noch immer bis antlest up ’n Teller, üm se mi auk schier smaaken to laoten; so krieg ick noch soiäben en Fitz Muskat debi gewahr. Mit nix to verglieken. För so nen Suppenteller laot ick all’s liggen un staohn. Besönners winterdages, wenn de Suppe so wohlig van binnen her wäörmt. Ha, wenn et buuten so van Küllde knackt, giff et dann nix Schöners för mi. De Suppe mäck mollig warm, dat geiht bis ant Hiärt. Un dör ’n Kopp gaoht mi daobi so männig Belder van fröher. 

     Ick seih se noch, de aolle Küppersbusch-Kuokmaschin in Omas Küöke, wo, puttkewarm winterdages en Pott Rindersuppe met Bällekes sachte blubbernd küökelde. Opa harre iäben noch de Füerklappe loslichtet, üm met dat Pruokeliesen de Aske wegtoschüeren, so dat Funken debi druutstööben. Dann legte he twee Union-Brikett nao. Dat gaff för lange Tiet ne gloinige Wäörmte. De hörden wi gar. Et fiepte so ganz iäben manges debi. Un wat schön heimelick, wenn de Suppenpott sacht debi blubberde. Göng et to harre, schööf Oma ne vörsichtig ächten up de Herdplatte. Nen Suppenpott dröff niämlicks nich ballern. Dat wäre för ne guede Suppe nix. Jaja, sowat mott man wuohl alle wietten, süss is et nix met ne lecker Suppe. Doch Oma wüss wuohl, wu dat göng. Bi Omas Bällekessuppe rulle ick vandage noch de Aogen. 

     Dann, punkt twiälf Uhr, was et sowiet. Iättenstiet.

     Fööl, week un sacht buuten witt de Schnee, gööt, dampendheet, Oma de Tellers vörsichtig vull. Ick kreeg gar noch nen Schleif mehr – met ’n paar Extrabällekes. Opa biädede: „Komm, Herr Jesus, sei unser Gast …“ Un ick dachte, gar nich andächtig: „Jesus, Jesus, könns hier nu auk män lecker Suppe iätten …“ Himmlischk! Ach, wat wäre de Hiemmel wuohl ohne Omas Bällekessuppe?

     „Schmeckt et di?“ fröög Oma fröndlick un puußede vörsichtig up iähr ’n Liäppel. Ick nickoppede, slürfend, denn ick rullde jüst twee heete Bällekes von eene Siete Mund in de annere. Opa kneep mi ’n Aoge to, greep nao den Schleif un dai mi noch ’n Schlag Suppe estra, guet dick … Oh, Oma höölt up fien: „Män nich glieks so gierig an‘ Disk. Suppe is de genoog. Wi wserdet alle wuohl satt.“ Dat wören wi auk wanner. So richtig büükskesmaote satt. 

     Nao et Iätten legte Opa sick met de Zeitung upt Sofa. Oma möök et sick an de Kuokmaschine bequem. Üm sick de Fööte drin to wäörmen, stellde se de Herdklappe wiet up, ruttkede en Lehnstoohl vör den molligen Herd, schööf sick ’n Küssen in‘ Rüggen, faltede de Hande üöwer ’n Buuk un gaapede een- tweemaol so recht von Hiärten. Dao fööl iähr den Kopp auk all Stücksken för Stücksken deep vörnüöwer. Sodann kam auk all met Liekmaot iähr fiene Ruheröcheln.

     Bloß eenmaol ümbladert, lag sietto van Disk un Sofa de Zeitung up en Buoden. För Opa nich mehr interessant. Ah wat, he schlööp dao all langhen up de Couch un snuokte, wu Opas nu maol so snuorket, wenn se et met dat Gaumensiägel häbet. Mi störde et alle nich. Et harre gar wat Beruhigens.

     Ick satt still an‘ Disk un spiellde met mienen Matador-Baukasten. Buuten fööl samtweek sacht de Schnej. Hill’ge Ruhe. Bloß den Wecker up de Anrichte tickede: „Tick, tick, tick …“ Vandage denke ick: In‘ Pardies könnt et nich schöner.

„Wenn einer eine Reise tut, so kann er was erzählen“, dat wüss vör Jaohren all Matthias Claudius (1730 – 1815); drüm nöhm he gern auk „Stock und Hut“ un göng lück uut. Nu ja, aower met Stock un Hoot kömms vandage jüst noch so dör en Stadtpark. Geiht et aower wüerklick up Reisen, dann kiek dao es bloß de Kuffers alle bi!

     Georg keek dao nich änners bi drin. Dat Reisen, dao harre he Praxis in. Moss denken, för Krone in Spelle verkoffte he Treckers bis wiet ächtern Ural. Dao bis all wat bi up en Patt. Drüm liäwede Georg mehrst uut en Kuffer. Kam he tüskendör  nao Huuse, göng et ruckzuck met siene Kuffers. Aolle Wäöske druut, friske drin. En paar Griffe män bloß un sienen Trolley wör wier reisefeddig. Heel änners, wenn et esl met siene Frau lossgöng. He konn bi de Russen biätter fief Treckers dör en Zoll kriegen, äs eenen Kuffer bi Hilde.

     Doch dütmaol soll et bloß för ne Wiäke maol wier nao Norderney. För Georg tellde so wat an sick gar nich. Off he sowiet all’s terechte härre, woll Hilde van em wietten. „Frau“, reip Georg iähr uut en Schlaopstuoben to, „ick söök bloß noch de Sunnenbrill, et kann forts lossgaohn!“ Herrje, de Sunnenbrill … Woför bruukte he auk in de Tundra ne Sunnenbrill? Män nu … Dao stönn Hilde auk all bi em an Bedde, vör den upgeklappten Kuffer. Also …

     Wat dat denn wäre? Se greep lück unlustig in de Wäöske. Hö? För ne Wiäke bloß de dree Unnerbuxen? Hä? Off he bi siene „Außentermine“ auk so smuddelig leip? Georg wünk stump aff. „Frau“, sagg he, he wüss wuohl, wat he dai. He dai sick unnerweggens doch nich in Unnerbuxen wiesen! Doch dao greep Hilde uut et Wäöskeschapp all ne Riege friske Unnerbuxen, veer Paar Söcke glieks demet bi. He slöög de Arms in de Höchte. Söcke härre man erst recht nich genoog, so Hilde. Georg brabbelde wat van guet Wiär un dat friske Luft de Fööte auk es guet dai … Doch dao harre Hilde auk noch siene griesen Flip-Flops in de Hande. Oh, se lachede gefäöhrlick grell up. Dao woll he doch wuohl nich met laupen, orre? Georg woll iähr schonend wat van „Pilzschutz“ för de Mauken (große Füße) begrieplick maaken, doch Hilde schüddelde sick de män so bi. Jesses! Man stelle sick vör, he stönn met so wat an de Fööte niäben iähr up den Hotelbalkon! Dao möss se sick ja schiämen bi! Oh je. Nu flöög de ineens auk noch so wat an Kosaken-Shirts met Striepen uut den Kuffer. Nein ach nein! So könn et doch nich lossgaohn! Se söhg et wuohl, se mössen erst es noch naidig inkaupen.

     Dat häbt se auk. Daobi häbt se sick glieks auk noch en nie Auto kofft.

Immer wier wat Schöns von hier:
De plattdüütsken Bööker von Otto Pötter

Van Medde Oktober bis Medde November häbet et hier de Vogels drock. Et is en Komen un Gaohn. So kommet van Nord un Ost nao hier int Winterquartier Saotkraihen, Dohlen un Ringelgäöse. Ännere Fleigers is et in de Wintertiet hier (immer noch) to kaolt. So trecket de Kraans (Kraniche) gen Süden. Sinnig kiek ick debi hauch, so es enst Georg Trakl (1887 – 1914), de schreef: „Am Abend, wenn die Glocken Frieden läuten, folg ich der Vogel wundervollen Flügen, die lang geschart, gleich frommen Pilgerzügen entschwinden in den herbstlich klaren Weiten.“

Ick kieke hauchup un wünner mi üöwer den kraansken Forma-tionsflug, en Wunner för sick, wu de Vogels et dao buoben met heestrig Geroop, schön ächteran, de Riege nao, wiethen trecken laotet. Se fleiget en graute Tropps. Vandage dai man „nach-haltig“ säggen, denn de V-Formation spart vull Energie; so lött et sick achten in en Windschatten länger kraftsacht swewen.

Drüm wesselt sick vörnvöran de besten Frontfleiger aff, üm achter sick de Familgen met guet twee Jungvogels to schonen. So schaffet se bi guet 60 – 80 Stundenkilometers hunnerte van Kilometers an en Dag, eher dat se sick maol wier up en Rastplatz verhaalt. Duusende Kilometers geiht dat so – un all’s ohne Navi …

Well Glück häff, kann auk wuohl es seihn, dat de Kraans met iähre Fleigerie innehaollet. Dann trecket se up maol Kries üm Kries. Biologen weet et, waorüm. Denn dann nemmet se wuohl ne nie’e Witterung an dat Erd-Magnetfeld up orre nutzet ’ne biättere Thermik. So geiht et kriesend höhger un höhger. Mi is alleene dat all Wunner genoog. Dat schinn Günter Eich (1907 – 1972) wuohl nich minner so. He vertruude „dem Vogelflug seine Verzweiflung an. Denn er misst seinen Teil von Ewigkeit gelassen ab. Drum heißt es Geduld zu haben, irgendwann wird die Vogelschrift entsiegelt.“

Ick denke: Wu auk immer, aower wat maaket wi Mensken daokeegen doch nich faken graute Welttheaters üm nix. Bettken mehr Demoot da ius beeter guet. Süss geiht us de Welt wanner unnere Hande kaputt. Alleene so en Tropp Kraans könnde us up änner Gedanken brengen. Düssen Geheimrat von Goethe (1749 – 1832) schreef all vör guet tweehunnert Jaohren: „Die Natur ist das einzige Buch, das, ohne großes Aufsehen zu machen, auf allen Blättern große Inhalte bietet.“

Hoot aff und Kopp hauch kann ick dao bloß noch säggen.

Häs et auk all hört? Beckmanns Bruni is daut. Oh ja, dat mott man säggen, met Bruni geiht ne heelmaol achtbare Frau uut de Welt. Se was so recht eene es du un icke. Se höölt de Riegen bineene un dai alltiets, so guet es et göng, dat wat se konn. Drüm düssen Naopries hier auk glieks vöran.

     Nich dat wi Bruni (so es bi Melitta) nie’e Koffiefilters to verdanken härren. Nä, dat nich. De Frau häff auk nich eenmaol vör de Vereinten Nationen in New York ne graute Rede haollen. In Berlin häbt se van Bruni auk noch nix hört. Se wör nich Parteivörsitzende un se satt nich in’ Aufsichtsrat van de Sparkasse. Bruni wör auk nich Influencerin orre Feministin. Se brachde äs Frau auk nich, alleene up ’n Paddelböötken, den grauten Amazonas ächter sick. Et gaff för Bruni weder Gold-medaillen noch Weltrekorde. Offwuohl se guet kuoken konn, wör von Bruni in nich eene Fernseh-Kochshow wat to seih’n. Nä, Bruni häff de Welt nich ümkrempelt. Nix an Schlagzeilen gaff et üm de Frau. Nix Extras. Un nu is Bruni daut. 

Still göng Bruni dör de Welt;
se möök üm sick nich graut Gewält.
De Frau dai guet, wat se so konn,
wör nett alltiets un flietig, fromm.

Bruni harr fief Kinner. De Mann wör iähr all fröh stuorben. De Rente, dat wör nich vull. Se moss män alltiets schön sparsam sien un guet uppassen, dat et de Kinner an nix feihlde. Aower se sind alle guet terechte kommen. De Enkelkinner wören ganz Omakinner. Muorns droffen se wuohl koppüöwer in iähr Bedde. Dao harr Bruni Spass an. Un noch vör Wiäken häff se iähr Plätzkesbacken bibracht. Ansüss dai se de Lütken gerne schöne Geschichten vörliäsen un uut de Familge wat von fröher vertell’n.

     Wat süss noch? Bruni dai gern Naihen un Stricken, daobi keek se alltiets fröndlick drin. Denn nich weinig devan göng för wat Guets in Wiehnachtsbasare. Unner de Lüe göng Bruni auk immer gerne. Se süng mit in’ Kerkenchor un suorgte för muntere Radtouren för de Frauengemeinschaft. Ansüss höölt se iähr Hüüsken prick un dai met Luune wat in‘ Gaoren; ja, Bloomen wören iähr een un all’s. Se küerde de gar mit.  

     Tschä, all dat wör maol. Nu is Bruni daut. Waorüm ick dat hier nu aower schriewe? Weil bi sücke es Bruni nich eener an‘ Graff graute Reden hölt. Weil se üöwer sücke es Bruni in de sozialen Medien lachet. Ümso mehr will ick hier es säggen, dat sücke es Bruni – auk ohne Ordens – för de Welt wahre Wohltäters sind! Se hölpen wo se konnen, daien alltiets flietig wat, häbt sick nich wegducket wenn wat wör, häbt nich rümmuult, se häbt nich eene Menskensiäle quiält un nich eenen üöwer’t Ohr haut. Aower in‘ Fernsehen orre so wat es Tiktok kennt se sücke es Bruni gar nich.  

    Ick aower will nu gau noch seihn, dat Bruni en Naopries krich. Drüm gaoh ick glieks stantepee nao et Amt, ümdat Bruni posthum noch dat graute Bundesverdienstkrüüß 1. Klasse krich. Wenn nich Bruni, well dann …?

Et giff Kerken, dao brennet kiene Kiäßkes mehr, dao geiht dat nu so: „Nach Einwurf von 50 Cent 1 Stunde elektrische Leuchtdauer“. Stell di sowat, nu in en Advent, es maol tohuuse vör … Wenn auk villicht „pflegeleicht“, geiht dao alle Andacht bi fleiten. Mi döt ne mollig flickskernde Kiäße mehr guet, de, so iäben sööt, nao Wachs rück un dör iähren milden warmen Schien auk miene Siäl Wäörmte un Lecht giff.  

     Aower wat säch ick dao? De nie’ste Clou is BlessU-2. Wat dat is? Dat is en frommen Roboter, 1,80 graut gar. Söwwst bi düsse Grött’e alltiets schön „pflegeleicht“. He sabbert un stüöttert nich, denn sien Mund is en Bildschirm; so is dat bi de Roboters. Doch kann dat Ding för ’n Moment gar met de Aogen klimpern, wenn wi em lück fröndlick antippet. Un tweemaol up em tippet, kann he Arms un Hande gar so bewiägen, dat he siägnen döt! Wenn mi fröchs, ick göng debi laupen. Nä. Ick haal mi Siägen un Andacht leiwer ännerswo her, dao wo miene Siäle debi upgeiht. In stille Kerken orre, so es nu in en Advent, wenn wi singet: „ … Sehet, die zweite Kerze brennt.“  

     Bi so wat will ick kiene „Siälomaten“ noch! Drüm gaoh mi wech met so en „Robotersiägen“. Mientwiägen könnt Roboters ja Gräss maihen orre mi süss wat an Arbeit uut de Hande nemmen. Waorüm nich. So ne Art Automatisierung könnde jä wuohl wat an Hölpe sien. Aower techniske Hölpe för de Siäl? Dann feihlt bloß noch en „Taufomat“ orre bi ne Hochtiet, „ganz entspannt“, en „Trauomat“. Dat lutt all glieks nao „Trauma“. Stell di dat es vör: Geldschien drin, Dag un Naomens intippen, Üörgelspiells uutwählen, Priägt uutsööken, Siägen met orre ohne Glockenklang, Urkunde up Bütten orre Pergament, Tietduuer instellen, dann OKdrücken – un schon geiht et vollautomatisch loss dao in de Kerke. An Wiehnachen erst gar nich mehr to denken … Haupt-saake et giff bi so ne Art Vollautomaten immer auk noch ne graute Taste, wo „Stopp“ drup steiht.

     Stopp met so allerlei modernen Humbug! Stopp met de mensklicke Isolierung dör immer mehr Automatensierung. Stopp met gestanzte Anwiesungen, wo för eegene Belange kien Platz mehr is. Mensken sind nich daoto geboren, üm vollautomatischk glücklich to sien. Erst recht will us dat auk wanner wier Wiehnachen wiesen! Wi bruuket sinnige Momente för Hiärt un Siäl; Natur, wo Liäben insitt; Dinge, de in us wat Schöns anrüöhrt; wi bruuket wat, wat us in Stille wat flistert. To en glücklick Liäben gehört mehr äs bloß Bequemlichkeit. Daoto gehört, sick ’n warmet Hiärt to bewahr’n, üm met Wonne Gott’s Wunner in sick uptonemmen; et gehört Lachen daoto un Grienen un, ach, vull mehr noch! Daoto gehört Momente, de vull Wonne in us bliewet.

     Gott Dank, dat et daoför noch kiene Siälomaten giff. Gott Dank, dat et aower weinßens noch Wiehnachen giff – Wiehnachen met löchtende Aogen, warm löchtende Kiäßen un en mollig löchtend Krippken. All dat aower bitte ohne Computergetüütke. Un wenn wi us auk noch in de Arms nemmen könnt, is et ne heelmaol menslick frohe Wiehnacht, de us vull Wonne dör un dör geiht!