Et sall nu auk all wier anfangen met de Musterungen för den Barras. As Rheine noch Garnisions-stadt wör, mööken de jungen Suldaoden hier erst es met Gesang „en Zug dör de Gemeinde“, eher dat se in Uniform leipen un süngen: „Vor der Kaserne, hinter’m großen Tor …“ Wecke wollen dao dann gar nich wier weg. Dat mööken wuohl auk wat Sternkes an de Litzen. Se bleewen dao dann äs „Twölfenner“ (12 Jahre Dienstverpflichtung nach dem Grundwehrdienst mit anschließender Sicher-heitsverwahrung im öffentlichen Dienst). Dat bruukte aower wier ne Extramusterung, wo et wat strenger togöng.
Hannes harr sick auk meldet. Em göng et mehr so üm de Sterns, äs Gala gar an de Uniform up de Litzen! Wo könn man met all sien Verlangen süss denn noch so propper laupen? Daobi woll Hannes gern nao de Marine. As Fähnerich zur See met „Heimat, deine Sterne“ schön wiet üm de Welt. Bi Sönne van Wellen un Wogen getragen un in Düüstern derüöwer den Grauten Wagen. Wo süss giff et dat noch?
Doch et stönn dao met den Oberstabsarzt noch de Twölwerinspektion vör. Bi düsse Extramuste-rung wör et met Hooßen alleene nich gedaon. Glieks fröög den Oberstabsarzt Hannes auk lück strankiel (streng): „Sie sind Schütze, nicht wahr?“ „Nää, nein“, anterde Hannes, „ich bin Zwilling.“ Godorri. Den Sani wünk verdreitlick aff un grantelde: „Hö? Was reden Sie da? Ihr Bruder interessiert mich doch gar nicht!“ Hannes wünnerde sick: „Herr Dokter, also, nich wahr, ich hab auch gar keinen Bruder. Nur eine Schwester. Un die is Jungfrau.“ Oh weh! Heel wahn slöög den Dokter beide Arms in de Höchte.Dann aower keek he Hannes lück wunnerlick so van de Siet uut an un spröök düütlick: „Soso. Na schön. Schön denn auch wohl für ihre Schwester.“ „Oh ja“, nickoppede Hannes, dat könn man wuohl säggen. He gaff aowwer noch eenen drup: „Sie hat auch schon Zwillinge geboren!“
Dat wör den Wittkiddel nu tovull. He haude up en Disk un reip: „Gott im Himmel! Das ist hier ja heute zum Wahnsinnigwerden! Und Sie wollen nun auch noch für zwölf Jahre zur Marine?!“ „Ger-ne“, spröök Hannes; he gaff aower to, „ich weiß, ich weiß, da wäre Wassermann oder Fisch sicher besser. Aber es kann ja nu mal keiner aus seiner Haut. Und als Zwilling …“ Doch da slöög auk all de Herr Oberstabsarzt langhen vörnüöwer up en Disk un stüöhnde bedenklick vör sick hen. Et schinn, de Medikus bruukte nu söwwst en Dokter.
Wu dat uutgaohn is? Nu ja, met de Marine is dat Hannes nich glücket. Daoför is he as Twölfen-ner bi de Sandhasen (Artillerie) lannet. Dao könnt se ja noch wuohl all‘s so bruuken. Met de Tiet häff Hannes sick dao aower ganz guet maaket. Met dree Sterns up de Litzen is he gar Hauptmann wu-orden. An sick kien Wunner, denn sienen Aszendenten tofolge (jaja, den giff et ja auk noch!) stöck de Stier bi em manchs dör. Un wat so rechte Bullen sind, de könnt de jä auk wuohl wat van.
Wu dat hier auk wuohl es kann, wollen se es wat Besönners maaken. Holtkempers Jopp harre niämlick in Bayern Gefallen ant Flößen funnen. Nich ümsüss. Sien Hoff lag bi Greffen längs de Iem-se. Un dao, jüst dicht bi, lagerden veer wööste Böökenstämm, de he an sick Büchters Buer in Telligt (Telgte), dao änner Siete Iemse (Ems), verspruoken harre.
Doch, kenns jä wuohl, se harren dao auk all öfters üöwer küert, mehr aower auk nich. Denn söwwst met Treckers is dat met so Stammends ne heele Ambrasch. Nu aower wollen se dao es en Beliäfnis uut maaken. Waorüm nich auk up de Iemse es maol flössern? Gesäggt, gedoon.
As et sowiet was, harren se met de Flößerie dao up de Iämse auk alle Hande vull to doon. (Ems) Et göng de män wat sperrig mit, mit de Böökenstämm. Gar nich so eenfach, auk dat Floß noch debi schön in Stüer to haollen. Aower se harren sogar Saagen debi, wenn et villicht änners nich mehr göng. Man weet ja nich, wat de alle so bi passeeren kann. Oh ja, dao harren se sick nu wat bi vör-nommen!
Wu dat Spiell dao nu so woll, kam iähr bi Warendüörp all ne Motoryacht in de Mööte (kam ihnen entgegen). Dä! Hen un her un her un hen, nu satten se de met in de Bredullje. Dao reip den Kaptain van de Motoryacht, well wuohl en babbeligen Berliner was: „Da habt er euch nu aba wat uffjepu-ckelt! Nu man dalli! Männekes, ick sach nur eens: Nich kieken, säjen! Säjen, säjen, säjen! Herr-schaften, Stämme kürzen, dann flutscht et wieda!“
Holtkemper un Büchter wassen deftige Emsköppe, de sick so nich gern wat säggen lööten. Also lichtete Büchter up dat Floß siene Kippe (lüftete seine Schlägermütze), klaihde sick achtert Ohr un bölkte terügge: „Dat geiht nich! Ji mött‘ terügge!! Uut de Stämme willt se niämlicks för de Berliner Grautsnuuten Mundharmonikas maaken!“
Alle Jaohre wier krich man vör Wiehnachen in so Kerkenkonzerte noch wuohl schön wat to hören. Wat dao ansüss in de Kauphüser alle so üm „Heidschi-Bumbeidschi“ bi rümdudelt, kümp dao nich mit. „White Christmas“ orre den „Winter in Canada“ schafft dat auk nich. Wu änners aower glieks, wenn et sachte villicht so klinget: „Joseph, lieber Joseph mein …“. Un wu schön fierlick erst, wenn se düssen Bach siene Wiehnachskantate „Wachet auf, ruft uns die Stimme“ anstimmet. Dann moss es kieken. Mi schinnt et gar, dat richte up. Un wat so ganz apart Lustervolk is, dat krich de Glanz bi in de Aogen.
Jopp un Sefa wollen sick nu vör Wiehnachen auk es wat an fierlick Kerkenmusik gönnen. Nu ja, dat gong mehr so van Sefa uut. Man kann et ruhig säggen, an sick giff Jopp nich vull up klooke Musik. Doch wenn et sien mott, geiht he wuohl maol mit. Hauptsaake Sefa is de guet bi tofriär.
Dütmaol aower gefööl em „Joseph, lieber Joseph mein“ fört Erste an sick all recht guet. Et schinn, de Musikers konnen et wuohl. Se strengten sick flietig debi an. Män bi all dat Gefiedel naodem klappten Jopp män doch immer wier aff un an de Döppen debi to. Dat et mit em aower nich heelmaol in‘ Ssieggenhiemmel (Träume, Bewusstlosigkeit) göng, daoför sorgte dann de Chor met „Wachet auf“. Daobi stott’e em nu auk noch Sefa in de Siete un flisterde: „Mann … Ick gleiw, dat is Bach.“
Nu wör auk Jopp wier hellwacke. He bleef aower ganz ruhig un lööt sick nix anmerken. Jopp keek stump liekuut un nuschelde: „Frau, ganz ruhig. Wochte, bis he sick villicht es ümdreiht, dann kanns jä immer noch seihn, off he dat wüerklick is.“
Schlienkamps Erich konn nich ohne Rüern’s (Hunde). Ohne en Köter bi sick föhlde de Mann sick äs halwen Kerl. He göng de an leiwsten noch mit in de Kerke. Dat wäre för Erich an sick auk kien Problem, denn siene Hunde pareerden wuohl. Dao harr he immer guet Kommando üöwer. Erich sagg so: „De Mann mäck den Hund, nich de Hund den Mann.“ Jaja, so kanns met Diers noch wuohl laupen. Se mött‘ wietten, well de Baas is. Dann is de auk noch so wat es Anstand drintokriegen. Erich füng dao auk glieks bitieten mit an. Bi de Welpen all!
Nu was et mit en nie’en Welpen maol wier sowiet. Erich wüss genau, wo he en guet Dier kriegen konn. Den Presbyter von Jemgum harre wiethen de besten Terrier. Daoför föhrde Erich gern maol nao Ostfriesland. Dao wüss he, wat he kreeg. Auk wenn Erich kathoolsk wör, kreeg he van den Presbyter wuohl en Welpen, denn van Grund up wör Erich jä nich minner ne gläubige Menskensiäl. So wuorden de beiden sick denn auk gau handelseenig. Un schon göng et met den jungen Welpen wier Richtung Heimat terügge.
Hier in Nienkiärken füng för dat Dierken glieks de Grundausbildung an. Dao leit Erich nix up kommen. Oh ja, wat is de nich so alle an to doon, eher dat man sick met de Rüerns auk guet seihn laoten kann. Nich dat de Lüe naoher noch küert. Stramm an de Liene, göng he met dat Dierken nu auk all de erste Runde dört Düörp. Dao kamen se de Düörpschlachterie Evers längs. Godorri, wat göng et den Kläffert an! De Lüe sprüngen män so debi to Sieten. Dat Bellen woll kien Ende nemmen. Jesses, dat göng Erich to wiet. So nich! Se wören sließlick in Nienkiärken un nich in Ostfriesland!
He tröck den kiebigen Kläffert vör de Schlachterie energisk to sick, keek dat Dierken streng an, möök Dududu un sagg: „Nix, nix, nix! Ick gönn di jä alles, aower dat du dat weeß, vandage is Friedag!“
Ick häb mi säggen laoten, dat nu gar nächtlicke Nostalgiefahrten met ne Damplok „in“ wären, weil sick us de Funken uut de Lok dann liekermaoten es besönnere Sternschnüppkes wieseden. Oh ja, so ne Damplok de kann all wat! As hier de Damploks noch dampten, sprööken se gar auk noch Platt!
Föhrde nao wat Zischen en Güterzug mit ne schwuore Damplock langsam an, hörde sick dat so an:
Puch, puch. Puch, puch … Help mi, help mi, help mi …
Wör de Güterzug dann in Fahrt, göng et:
Geht schon, geht schon, geht schon …
De Personenzug möök so:
Puchpuch, Puchpuch … Help mi, help mi, help mi … Geht schon, gehtschon, gehtschon …
Dann aower: Dankschön, Dankschön, Dankschön ….
Un de D-Zug:
Puchpuch, Puchpuch … Help mi, help mi … Geht schon, gehtschon, gehtschon …
Män statt Danke schön, dreihde de nu glieks flott up un schnuuwede wiethen üöwer de Gleise:
Nu schiet di wat, Schietdiwat, Schietdiwat, Schietdiwat …
Vörbi. De Damploks giff et längst nich mehr, se häbet uutdampet. Daoför suuset Fernzüge nu met 200 Stundenkilometers un mehr üöwer de Gleisen. Un nich bloß up de Bahnhöffs is van muorns bis aobends all’s up Trapp. Bi Urlaub geiht et glieks in Fleigers, aff in de wiede Welt. All’s geiht hopplahopp. Dör Exits piepet I-phones, Tickets orre gar Fahrkarten sind out. Up de Bahnhöffs göng et fröher erst es dör ne Sperre un up de Bahnstiege harren Aufsichtsbeamte dat Kommando, nich dat dao villicht noch eenen up dumme Gedanken kam.
In Dienst wör hier fröher den Aufsichtsbeamten Röttger. Dat was noch wuohl en fidelen Kerl. De Mann riemmselde sogar gerne. Fröög em eenen: „Wann fährt der nächste Zug nach Münster?“, anterde Riemmsel-Röttger: „Da setzen Sie sich nu män bei in Trapp, in zwei Minuten fährt er ab! Der Zug steht auf dem vierten Gleise. Also flott – und gute Reise!“
Annermaol moss nen Gentler in en Zug nao Hamburg ümstiegen. Up de Fraoge, wu lange he noch „Aufenthalt bis zur Abfahrt des D-Zuges“ härre, sagg Riemmsel-Röttger: „Der Hamburger Zug fährt um 18 Uhr ein. Das reicht noch gut für ein Gläschen Wein.“
Oh, nu harre Röttger aower sienen Mester funden. De werte Herr riemmselde glieks nett wat terügge. Goethe härre et nich biätter konnt. De beiden kreegen de richtig Spass an, so dat nich es mehr Tiet för dat Gläsken Wien bleef. Doch woll den Gentler sick weinßens noch ’n paar Zigarren für unnerweggens nao Hamburg kaupen. Dat dai he up den Bahnstiegkiosk auk. Fröndlick wu de Mann wör, dai he sick auk „angemessen“ bi Röttger verabschieden. He höölt em den Zigarrentuuten hen un spröök: „Mein lieber Herr Röttger, es war mir ein Vergnügen. Gern könn’n Sie eine Zigarre kriegen!“ Dao sagg Röttger nich Nää, doch riemmselde he jovial terügge: „Woll’n Se mir Gutes tun in ihrer Güte, so nehm ich gerne die ganze Tüte.“
„Raucher“, düsse Abteils giff et all lange nich mehr. Auk ansüss häff sick bi de Bahn vandage tüskentiets vull ännert. So giff et för Otto Normalverbraucher auk nich mehr de deerde Klasse met Holtbänke. Aower auk nich mehr de 1. Klasse met raude Polstersessel för de fiene Gesellschaft. Heini moss nu auk es maol deerde Klasse nao Hamm. Up Reisen konn Heini aower nich ohne Iätten. Doch well dachte daobi all an Speisewagens? Heini all gar nich! Also leit he sick guet wat infallen. Hatt gekuokte Eier wären daoför genau dat Richtige, dacht he sick. De smeert nich un sind noch wuohl gau verdrückt. Also stoppede he sick twee hatt gekuokte Eier in de Buxentask, jede Siete eenet, un loss göng et.
Unnerwegens steeg in Sendenhorst ’n drall Fraumensk to, sett’e sick de Bank em keegenüöwer un küerde em glieks de Ohren vull. Se harr ’n heelen Kuorf Eier bi sick. De woll se up ’n Markt in Werne verkaupen, sagg se. Doch well wüss all, wat dao alles togehörde, eher dat so ’n Eiken endlicks in’ Eierkuorf wör, üm wat Geld intobrengen? Un se küerde un küerde ohne Ende.
Heini wüss in sien Elend gar nich wohen. Dao dachte he sick: „Eher dat du hier dördreihs, moss du dao glieks wat an doon.“ Un et fööl em auk richtig wat debi in! „Ach“, sagg Heini, „könn Ji mi wuohl twee Eier verkaupen?“ Dat göng wuohl, meinde se. De Eier wären aower nich billig, denn reine Natur, dat härre sienen Pries. „Twee dicke witte bitte“, sagg Heini stump. „Giäne“, fuchelde de Frau nu in’ Kuof harüm, se kosseden twintig Pennig dat Stück. Unnerdem göng et nich, denn …“
„Hier sind vettig Pennig“, möök Heini en kuort End devan, „twee Stück un nu Ruhe bitte.“ „Ja, aower…“ „Frau, stört mi nich!“ sagg Heini, „ick häb Hunger.“ Daobi stoppede he sick de beiden Eier in de Buxentasken. Sodann keek he nu immer maol wier up de Uhr.
De Frau konn sick dat alle gar nich begrieplick maaken un keek gaffelig üm sick. Se sagg nu auk wieders nix mehr. Doch dann keek se up maol graut up. Denn: As guet 7 Minütkes rüm wören, greep Heini in de rechte Buxentask, tröck vörsichtig sien hatt gekuokt Ei heruut, tickte daomet an den Fenstergriff, pellde et aff un smeet de Eierschalen in ’n Asker. Dann beet he met Apptiet to. De Frau wüss nich, wat se söhg. Also so wat harre se noch nich seihn! Iähr feihlden de Worde.
Auk Heini sagg wieders nix. Sprechen bi’n Iätten sall man jä auk nich. Daoför slickskerde he met de Tung üm de Tiähne, pöck in de annere Buxentask un nahm sick dat twedde hatt gekuokte Ei vör. Tick, tick, tick, pellde he et wier aff un leit sick nu auk düt Ei guet smaaken. De Frau wör ratz van sick. „Ha“, meinde Heini un lickede sick den Mund, „so hatt gekuokte Eier sind doch immer wier lecker.“
Glieks woll de Frau de auk wat up säggen, doch dao stönn Heini up un göng ganz ruhig upt WC. Denn de twee rohen Eier von de Eierfrau, de wören em in de Buxentask nich geheuer. He smeet se int Kloo. Daobi lööt he sömms buobendrup auk noch en gueden Straohl Waater un spöölde üörnlick nao. So. Dat wör guet schafft!
As he trügge kam, fröög em de Frau vörsichtig: „Also, wu sall ick säggen? Mi is nu auk Apptiet up so ’n hatt gekuokt Ei kommen. Könnt Se mi nich auk noch wuohl gau eent kuoken?“ „Nä“, wünk Heini aff“, „dat härren Se mi iähr säggen mosst, ick häb jüst iäben dat Waater affguotten …“
♣ ♣ ♣
Pötter-Bücher aus dem Aschendorff-Verlag sind Klassiker der plattdeutschen Sprache. Jederzeit schön was zum Schmunzeln und Entspannen und immer auch ein originelles Geschenk „von hier“.