Helau

Bild: pixabay

Is wier sowiet. Fastelaowend. Helau! Jopp will dao auk es wier wat an doon. Villicht, dat he dann doch noch ant Frie’en kömmt. Ick soll em bi dat rechte Anlaot helpen. Schön Kostüm is jä nich verkehrt debi. Dat Aoge will jä auk wat häm’n.   

     Nich allto gries, dat treck bi Fraulüe an sick immer. Nich bloß to Fastelaowend. Also schwörde ick et Jopp glieks an: „Ne raude Pappniäs alleene mäck et nich!“ Wenn de dann auk noch debi int Beerglas tunkt, löpp Jopp de met ne Schnottniäse – un glieks all gaoht de Fraulüe debi laupen. So wat will alle guet bedacht sien. Nä, nen swatten Snurrwitz unner de Niäse maolen, dat düch all mehr. Dat giff em auk glieks ne ansehnlick männlicke Note. Villicht noch twee raude Hiärtkes met en Lippenstift up de Puustebacken? Jopp meint, em wäre dat tovull de Geckerie. De Mann begripp un begripp et nich, up wat Fraulüe kieket. Mann. Sall he doch singen: „Herzilein, du musst nicht traurig sein.“ Dann kann he ja wochten, off se em daobi üm en Hals fallet. Dao maak nu noch wat. Jopp is un bliff en Stümper, söwwst äs Narren noch! Herrjeh, Karneval is doch kiene Arme-Siälen-Andacht, orre? Drüm mott he weinßens in ne aparte Büx. Ja, de witte Schützenfestbuxe! Dao süht he noch wuohl guet in uut. Glieks auk noch dat bunte Hawaiihemd debi üöwer, dann wäre et weinßens wat.   

     Wat? Auk dat nich? Dat ick nich lache! Jopp winket all wier aff. Ja, veredammt noch maol, wat denn nu?! Dann män in den Knickerbocker. Ick säch et reinheruut: „Dat laot di nu män säggen, Jopp. Met de Herkules-Buxendriägers üöwer de Knickerbockders, samt dat Schulterklappenfüerwehrhemd, daomit bliffs bloß wier unner de Mannslüe!“ Jopp schinn dat egaol. Mehr noch. So härre he, ohne Drachenkontroll‘, an de Theke weinßens schön „freie Hand“. Denn för Jopp is nu maol „An der Theke, an der Theke, der allerschönste Platz!“ Ick säch de nix mehr bi. Sall he laupen, es he will.

    Aower wat lehrt wi daoruut? Junge, Junge, so Karnevalstüüch, dat will immer guet üöwerlegget sien. Well dao gar noch up den Prinzen Karneval luert, de draff vör nix bange sien, nich es vör de langen Paofhahnfiärs (Pfauenfedern). Doch daoför mott man wuohl geboren sien. Jopp göng debi in de Kneie. So göng he auk bloß es wier met sien aapig raut Höötken. Ick seih em all an de Theke demit singen:  „Westfalenland, Westfalenland ist wieder außer Rand und Band!“

     Also dann: Helau!!

Plattdeutsche Feinkost

(klicken um zu Vergrößern)

Fernsehplatt, „ganz kurz“

Bild: Thorsten Jander mit Genehmigung der 1 & U TV Produktions GmbH Köln

Nu kenn ick auk dat Fernsehplatt, et is „ganz kurz“. Daoför kreeg ick erst es nen langen Breef. So un so härren se sick dat dacht; de Zuschauers könnden villicht noch wuohl schön Spass an Dialekte kriegen. Daoför härren se sick teihn Dialektiker uut Düütskland uutsocht. Off ick dao mit Platt nich bi mitmaaken woll? Ganz kurz bloß. Daoför kaim et iähr up de Spesen auk nich so an. Ja, wenn dat so wör, gaff ick iähr to verstaohn, dann woll auk ick män nich kniepen. Nu ja, maol änners wat.  

     Un so göng et för dat Fernsehplatt von Rheine uut nao Berlin-Adlershof int ARD-Hauptstadtstudio (Sendung „Klein gegen Groß“ mit Kai Pflaume am 17. Oktober 2020).

     Erst es nao de Reise dao schön uutschlaopen in nen grautet Sternehotel. Annern Dag üm Teihn wör et sowiet. Bi de ARD kreeg ick för den Dreih ’n Extrazimmer den Dag üöwer. Nen pricken Lakai stönn mi auk to Siete. Dat wör auk guet so, ansüss härre ick mi dao verlaupen.

     11 Uhr wör Probe im Studio. So wat harr ick noch nich seihn. In dat „Studio“ pöss bequem de Rheinske Stadthalle. Un all’s vull Lüe, de mit wunners wat leipen. Hier blinkte wat un dao reipen se sick wat to. Prompt hagelden auk all de Regieanweisungen. Von nu an dat Hooßen laoten, dat mösse wochten. Auk nich in de Niäse knibbeln. Oh, un bitte tiopptopp drup achten, dat de Buxe auk vörne to wör. Gott bewahre. Noch wat? Nä. Also dann nu  eenmaol noch guet dörrecken un ran ant Mikrofon.

     Glieks kreeg ick uut nen Lautspriäker to hören: „Bitte ganz kurz!“ Ja, wat denn? „Name, wo Sie herkommen und welcher Dialekt.“ As ick anfüng, brööken se glieks aff. „Nein, so nicht. Bitte in Plattdeutsch.“ Also wesselde ick üm un sagg, dat ick uut Rheine kamm un siet dann un dann, bis up Ziegenpeter, an sick ganz gesund up Gotts Erden laip … „Stopp!“, göng de Regie de wier tüsken, „noch einmal! Aber bitte ohne diese Fisimatenten. Ganz kurz nur!“ Auk guet. Moss män alle schön mitmaaken. Dann göng et. Also druut uut de Probe. Gott Dank. Nu gaff et Iätten. Daonao göng et wier int Zimmer. „Kurze Erholung von der Probe.“ Ick sägg di, dat et alle wat is mit dat Fernsehen.  

     Guet drei Uhr rüm wör de Maske dran. Nä, nich so es bi Karneval; fien maaken! Nu weet ick mi auk to schminken. De Lakai mit nen Männeken in sien rechte Ohr namm mi an de Siete: „Wir gehen jetzt zur Aufnahme.“ Oha, harre ick üöwerhaupt … Ja, Buxe wör to. Vör dat Studio kam noch gau ne Frau mit nen Puderquast und widdelde mi üm de Niäs herüm. Dann göng ne graute Porte up un ick moss rin. Riene ne va plus. Live! Glieks nammen mi veer Kameras int Visier. Un von ächten weg kreeg ick so iäben noch to hören: „Bitte ganz kurz …“

     Drüm will ick auk hier nu wieders nix mehr säggen. Bloß ganz kurz: Hendoon!

P.S.
Aobends schlööp ick noch ganz kurz in mien Hotel un den ännern Dag göng et nao Huuse. Ganz kurz auk noch de Riäknung: Dree Dage Spesen satt, för een Minütken Fernsehplatt.

Algebra

Bild: pixabay

Jannings Dirk was en klüftig Männeken. Wat Wulachers (Schwerarbeiter) in de Arms, harre Dirk in en Kopp. Bi em satt de heele Kopp vull Algebra. Dao konn em nich eenen bi wat vörwiesmaaken. Göng unnern Strich wat in de Quere, kreeg Dirk et wier liek. Un fraog nich wie. Eins, zwei, drei un de Knüpp wör debi ruut. Et schinn, nu was auk es wier ’n Fall, wo Dirk wuohl bi moss.

     Nao den aollen Hoffschulten Daut harren et de Angehörigen nu met sien Testament to doon. Godorri, wat harre sick antlest den aollen Querkopp dao bloß bi dacht? Et schinn, de aolle Dullbrake (kein einfacher Mensch) harre sick de noch en Gelehrten met bi haalt. De 17 Perde in den Stall mossen akkraot nao düsse Anwiesung deelt werden: Den Öllsten soll de Hälfte kriegen, de twedde Süöhn en Deerdel un de Jüngste den neegensten Deel. Se pöcken sick an de Köppe debi un reipen: „Et geiht nich duller!“ Doch Testament is Testament, se mossen de män mit dör. Aower et pöss nich ächten un nich vörne. Wenn, konn bloß Dirk noch helpen. Also, so un so wör dat, off he wat wüss?

     Se keeken alle nich schlecht, as Dirk de hauch to Perde drankam. Un wat möök he? He stellde to de Testamentsperde sienen Rappen demet bi, so dat et nu 18 wören. Un schön füng Dirk met sien Algebra an: De Öllste kreeg hälftig 9 Perde. Den Twedden kreeg dat Deerdel, also 6 Perde, un de deerde Süöhn kreeg den neegensten Deel, also 2 Perde.  Un, na klar, den Rappen bleef bi Dirk. So wör all’s heel best in de Riege.

     Oh, dao keeken se aower alle hauchup! Se kreegen de Muule gar nich debi to: 9 + 6 + 2, dat möök up en Kopp 17 Perde! As Dirk wier upsattelde, kneep he iähr schelmsk en Aoge to un sach een Wort bloß noch: „Algebra.“

     Un du, wat sächs du nu?

Addieren

Bild: pixabay

Wenn twee sick eenmaol eenig sind, dann sind se, wenn se recht üöwereen wören, nao negen Maonde dree. Dat is an sick noch wuohl licht Riäken. So wat bruuks nich studeeren, dat moss kennen. Wat mehr?

     Nu satten Knut un Hannes es maol an de Theke un küerden so üöwer düt un dat. Wu dat so is. Hannes wör noch wuohl en gewitzt Männeken un meinde, dat et bi alle de Kompjuters vandage met dat Koppriäken noch wanner heel debi hergöng (ziemlich schlimm aussähe). „Hauptsaake, wi haollt dat Werks debi in Stüer“, wünk Knut aff (Hauptsache wir kommen da so einigermaßen mit klar) un drünk uut.

     „Na“, keek Hannes up, „dao sächs auk wat.“ He wünnerde sick, dat bi Knut doch nu all en Veerdeljaohr nao de Hochtiet wat Lütkes up de Welt was, offwuohl Knut un Bendine sick vör der Höchtiet män bloß dree Maonde kannden. He keek Knut von de Siete uut lück speh (zweifelnd, misstrauisch) an un fröög em dat nao.  

     För nen Momentken keek Knut nu lück piel liekuut. Dao schinn em wat bi to Koppe to gaohn. Düüwel nä, he wör stutzig wuorden. Also dat woll he met Bendine doch es genauer beküeren.

     Paar Dage drup satten de beiden wier an de Theke. „Na“, füng Hannes glieks an, „häs di dat naofrocht? Wat sach Bendine denn so?“ Se härre lachet, anterde Knut. Bi so ne Art Riäknerie kaim et up de „Zähler“ an! Man mösse dann bloß guet addieren können.

     „Bloß wat?“ „Na, addieren!“ Se härre em dat so vörriäknet – un Knut namm de Fingers debi: „Also, nich wahr, dree Maonde vör de Hochtiet kannde icke se, dree Maonde vörher kannde se mi aower auk – un dree Maonde laater kam den Lütken. Drei, sechs, neun!“ Pöss doch, orre?

     Heini sach nix mehr. Aower bi Geliägenheit woll he bi dat nu doch es en Kompjuter debi nemmen.