Fließend Platt

Bild: pixabay

Niäben usen Wibbelt (1862 – 1947) giff et noch ännere Plattschriewers, de et bis up ’n Sockel bracht häbet, so auk Groth’s Klaos (1819 – 1899). De Mann wör Schoolmester un göng nao Fieraobend gern unner de Lüe, üm uut siene Werke to liäsen. He lutskede bi siene Vördrege immer gerne up ’n Bömmsken harüm, daomit em bi dat Gepraot sien Mund nich uutdrüügede. So leit sick wohrhaftig säggen säggen: Groth küerde fließend Platt.

     Wenn se in dat Auditorium also allmänto mit de Taskendooks togange wören, so harre et all wat demit up sick. Dat wören nich bloß Träönkes up de Wangen bi de Fraulüe un bi de Mannslüe wör et up de Vörbless (Stirn) nich eenzig Schweet, wat bi dat geföhlvoll Lustern dao all’s so weg moss. Nänä.

     Besönners bi sien Gedicht „Min Port“ wör dat so. Et hannelt von sien aolt Gaorenpäörtken, wat dao in nen heelmaol windscheef Stankett (Zaun) hüng. Nao Groth sien Riemmseln (Dichten) jankte un jankte de Port dao denn auk alltiets bi dat Up- un Togaohn in de rösterigen Angeln gottserbärmlick!

     Weil em dat merkbar angreep, bruukte et bi em immer noch ’n Extrabömmsken!

     Jesses, man sall et gar nich meinen, doch et schinn, dat de Mensken, de dao dör de Paort mossen, glieks auk mächtig dör ’n Schuersack mossen. Man konn et den Dichter jüsteto anseihn. Heel verbaast keek he dann von sien Blatt up, wenn he mit gewöllige Worde üöwer de Köppe weg in‘ Saal to denken gaff, wuvull Menskenkinners dao nich för immer, de Fööte vöran, dör de Port „hinweg“ mossen. Oh je. Dat is denn auk alle gar nich so eenfach.

     Un allmänto dat Knarren un Jamken daobi. Et bleef nich ohne Wirkung. Fraulüe konnen all baoll gar nich mehr ruhig sitten un de Mannslüe smeeten heel wehrig den Dassel debi up de Siet orre wiskeden sick upgekratzt de Plääten.

     Oh ja, so fließend Platt, dat bewiägede män doch de Lüe. 

     Eenzig so ’n draohtigen Buer, de möök sick es maol Luft un reip den Dichter to: „Groth, Groth! Eens kann ick hier sicher säggen, wenn de Port’ män es suvull Smeer (Fett, Öl) krieggen härr, äs miene Plääte tüskentiets hier Spütte, dann härren Se sick dat ganze Gedicht sparen konnt!“

♣       ♣      ♣

Fragen Sie in Ihrer Buchhandlung
nach plattdeutschen Büchern von Otto Pötter,
erschienen im Aschendorff-Verlag Münster.

Die zeitlos-schönen Pötter-Bücher
zählen zu den Klassikern der plattdeutschen Sprache
und sind immer auch zu jedem Anlass
ein originelles Geschenk „von hier“!

De Flinte alleene mäck et nich

Bild: pixabay

De Hubertus-Brüörs satten maol wier kommodig ümt mollige Herdfüer tohaupe. Se satten dao all baoll in Tweedüüstern, denn, offwuohl noch immer Naomeddag, leit all dat Lecht buuten mehr und mehr nao. Et wör winterkaolt un beste Jagdtiet. Et schööt auk wuohl von buuten her.

     De Jagd aower, de harre aolle Schulte-Westkamp an so ’n fienen Herrn Diplomdokter Sounso uut Mönster verpacht‘. Et wör an sick noch ’n jungen Springintfeld, de gerne jagen un daoför auk guet betahlen dai. So pöss all’s guet bineene, denn wenn auk för Schulte-Westkamp de Jagd sien Een un All’s wör, so möök sick dat bi em nu aower mit nen Rollator nich mehr ganz so guet.

     He satt hier nu leiwer mit siene aollen Jagdbrüörs bi ’n lecker Piepken samt nen Jägermeister vör dat gloinige Füer un keek up den blaoen Damp, de dao sachte uut sienen Piepenkopp in‘ Stuoben to Höchte steeg. Dat Praoten dreihde sick mehrst so üm de Gesundheit un de Dokters. Dütmaol mööken se sick nen Kopp üm mehr Beweglichkeit. Wat dao wuohl guet so för de Knuoken wör?

     Jaspers Franz sagg, he härr dao all vull Guets von Perdesalbe hört. Gar unnen rüm soll nen Klacks daovon guet för de Durchblutung sien. Schelmsk kneep he ’n Aoge debi to. Oh, dao keeken de aollen Herren nu aower luunig up.

      Wiesmanns Jopp meinde aower doch, Krückeln hen, Perdesalbe her, doch auk dat möök män nich mehr flott för dat rechte Juchheissasa . Dat wör so, es bi ne aolle Flinte. Wenn de et nich mehr recht dai, könn man dao auk mit noch so guet Waffenüölge nich vull mehr an doon. Nen aollen Püüster bleef män nen aollen Püüster. 

     „Mann, Mann, Mann“, stüehnde Bönten Gerd. He stoppede wat Krüll in den Piepenkopp nao, gaffelde mit siene Sticken harüm un blaosede nen gueden Zug Damp in de Höchte, so dat em de Aogen debi träönden. Dann moss he hooßen un blaffkede: „Feihlt bloß noch, dat wi Stricken gaoht (Fallen stellen mit Draht oder Strick).“

     „Ach“, sagg Schulte-Westkamp, se sollen den Kopp doch nich hangen laogen. De Flinte alleene möök et doch nich. Un … Un üöwerhaupt, dat wör so: De Fraulüe härren oft mehr Spass an de Jagd, äs egaol so an dat Scheiten un Böllern. Dat göng iähr sowso oft vullto harre. Kick, män soll dao män schön altersgerecht positiv bi blieben.

     „Wat ’n Gepraot“, dachde Jaspers Franz, greep nao sien Pinnken un sagg bloß een Wort: „Wohlsein.“ Oh, jüst nu böllerde et buuten up maol wier. Godorri, dat wör jä dat reinste Trummelfüer. „Also dat is mi ja ’n wunnerlick Werks dao buuten“, wackelde dat Pinnken in Wiesmanns Jopps Hande, „meinee, „et fallet ümt Huus hier ja in eenen hen Schüsse. Mi schinnt dat all nich mehr normal. Wu kann dat? Von Manövers härren wi doch wat hört, orre?“

     „Ach, doch kien Manöver“, wünk Schulte-Westkamp aff, „dat is usen nie’en Jagdpächter uut Mönster. De Mann schütt nu all siet vanmuorn an eenen Hasen harüm …“

     „Jaja“, leit nu auk Bönten Gerd es wat von sick hören, „wenn wi Ollen män noch so guet könnden es wi wollen, könnden wi et em wuohl wiesen. Män wat nich is, dat is nich.“ „Du säggst et, Gerd“, nickoppede Jopp, „dao helpet auk keine Perdesalbe mehr.“

     Dao greepen de aollen Herrns nao allesamt wier nao iähre Pinnkes – un keeken män ernst debi drin.

 

Plattdeutsche Bücher von Otto Pötter
aus dem Aschendorff-Verlag Münster
Immer was Schönes „von hier“     

Wat döt man nich alles
för de Gesundheit

Bild: pixabay

Wat döt man nich all’s so för de Gesundheit! De Dokters weet dao vull mehr noch von, up so wat häbt se jä auk studeert. Aower ick füng dao auk all von klein up mit an! Daomaols meinde den Kusenknacker (Zahnarzt), Bömmskes wören nix för mi. Se greepen de Tiähn an, dat heele Muulwerk fuulde mi debi weg un antlest möss ick et män bloß noch mit Päppkes doon. Oh je, so doch nich! Also verkneep ick mi dat Sööte un füng so, an sick all recht fröh, mit dat Rauken an.

     Härr ick dat män för mi behaollen. Denn de Dokter sagg mi up ’n Kopp to, wenn ick dat olle Smaiken nich drangäff, göng ick wanner mit ne pickswatte Lunge int Graff. Dat satt. Denn so woll ick dat Ääsken nu doch nich giän tokniepen. Also smeet ick stantepee dat Tabaktüügs weg un wör von Stund an bloß noch geck up friske Luft. Ick woll de all mit nao Bayern hen, mientwiägen hauch harup up den Watzmann. Denn man geiht hier jä all Arm in Arm mit den Daut, bi alle de geföhrlicken Stickoxyde uut de Autos un so. Ick waog mi all baolle gar nich mehr uut ’n Huuse!

     Miene Frau meinde, ick soll et doch glieks in Indien es up nen hauhgen Pieler äs Säulenhilligen probeer’n. Dat sparde iähr wat an Nerven un mi wat an gesundheitlicke Anfechtungen. Tschä, villicht maol wat änners. Wat döt man nich all’s för de Gesundheit! Doch is dao nix mit holpen, denn Watzmann un Pieler is nix för mi. Dao fall ick bloß muusedaut bi runner, denn ick sin nich koppfaste (schwindelfrei).   

     Wat? Sägg mi ja nich wat von „Restrisiko“. Dat giff mi erst recht den Rest! Wenn mi fröchs, so is miene Aompiep längst all veräzt. Waorüm süss krieg ick wuohl lestertiet so schlecht Luft? Aower up de Dokters kanns di auk nich mehr verlaoten. Mennde den Medicus doch glatt to mit, de Puste göng mi mit de Punde uut. Ick möss an Gewicht wat affleggen, süss könn ick de wanner bi liggen blieben.

     Kick, nu so wat wier! Drüm göng ick erst es mien Tüüg dör. Man mott jä auk nich immer so dick antrocken laupen. Also dai ick et bloß noch in lichte T-Shirts un barfoot in Flip-Flops. Jaja: All’s för de Gesundheit. Doch Gewicht hen, Gesundheit her, nu leip ick verköhlt harüm. Dao wör wat an Schnaps nich bi verkehrt, meinde aolle Musekamp. Dat höölt von binnen her schön warm. Also häb ick gesundheitsbewusst up Schnaps ümstellt. Off ick noch ganz wies wör, kollerde (schimpfte) den Dokter mit mi harüm, dao sööp ick mi doch nu auk noch Löcker bi in‘ Kopp! Herrjeh! Eenzig blank Waater, dat wör noch wat för mi. Off ick dat verstaohn härre? Jaja. Wat döt man nich all’s för de Gesundheit … Ach ja. Doch nu kluckskerde et bloß noch so in mienen Buuk. Män wat sägg ick:

     „Tödliches Wasser“, so moss ick nu wier in de Zeitung liäsen. Kanns doch nich so langsam unwies bi wiärden? Herrjeh, is dat nich ’n Elend? Dat Waater wimmelde män so von Nitrate un süss so Gift. Man haalde sick den Daut debi. Kick, nu auk dat noch!! Et lött mi gar nich mehr schlaopen!

     Ick wier nao den Dokter un de meinde, mi hölp wuohl bloß noch ne Nervenkur. Nu ja, et is män all’s för de Gesundheit. Hauptsaake ick komm de nich noch bi int Geschirr. Doch well will all krank un unwies in de Kiste?

De Mann in‘ Maond

Bild: pixabay

Baoll is he de wier, de Mann in‘ Maond. Also wenn et eenen Mann giff, nich wahr, vör den alle Welt Respekt hät, dann is et den Mann in‘ Maond! He lött sick von nich eenen wat säggen, nich es von Fraulüe. Kien Wunner, dat se heel gaffelig werdet, wenn he sick iähr maol wier wieset. Dann krieget jüst Fraulüe nich es mehr Schlaop debi. Se knuffelt män so de Küssens un fraoget sick, wat et mit düssen wunnerlicken Mann wuohl up sick hät? Alleene up ’n Maond, ganz un gar ohne Frau. Aower hier nachts in de Schlaopstuobens kieken. Huh nä! Is jä auk mehr äs wunnerlick, orre?

Doch nich bloß Fraulüe is un bliff he ’n Röötsel. Auk Pyschelogen is he nich ganz geheuer. Se fraoget sick all lange, waorüm he immer wier so affsunnerlick up us daale kick? Dao möss he sick doch wat bi denken, orre? Int Visier häbt em auk de Ernährungsdocs, denn he is jä nich mager, den Vullmaond. De Ernährungsdocs tippet up den Jo-Jo-Effekt. Immer düt to- un affnemmen! Auk bi so wat bünd de Fraulüe glieks wier debi. Un so is dat män bloß een Weltern un Wehren in de Bedden.      Experten meint, all’s schön dichte maaken, dat hölp. Geiht jä auk nich, dat dao so ’n Mann in‘ Maond drieste weg in de Schlaopstuobens kick.

Also, an‘ besten all’s schön pickedüüster maaken. Dao is Gerda aower bange vör. Üm Gott’s Willen nich all’s düüster, dann möss se sick jä auk noch in‘ Durk (Bettschrank) inschluuten! Un well lött sick all extra nen Alkoven (Bettnische) timmern, bloß üm sick vör den Mann in‘ Maond to verstoppen? Oh, oh, oh. Vörsicht bi so wat. Dao mucket glieks de Pyschelogen bi up. Un dann landes aower in‘ Nullkommanix noch int Dullhuus (Psychiatrie). Ick sägg ja, ganz schlimm is di dat, mit düssen Mann in‘ Maond!

Mött wi aower tatsächlick maol heel mööde gaapen, dann bruuket wi bloß denken: „Ja, is dat denn de Müöglichkeit? Vullmaond, un mi kömmt de Schlaop? Is wat mit mi?“ Feihlt bloß noch wat an änner Sorgen debi un man is froh, dat et nicht auk noch pickedüüster is. Jaja, so is dat. So maaket wi Grauten oft graut Theater üm nix. De Lütken doot et sick lichter demit. Se kieket nao buoben un denket, wu schön he et dao buoben doch hät, düssen Mann in Maond. Nich eenen de üm em rüm gaffelt. Un et is iähr, as dai he säggen: „Nu auk män schön ruhig dao unnen, dann könn ji fein schlaopen.“ Un se fraoget em: „Döss du dat dao buoben denn auk?“ Un he flistert iähr trügge: „Oh ja, ick sin all sooo mööde…. Ick legg mi nu forts up ’ne wunnerbar plüüsterige Wulke un draim van ju. Drüm: Guede Nacht dao unnen.“ Un jüst so iäben noch nuschelt de Kinner: „Auk so … “ Un dao schlaopet se all. Tschä, an sick ganz eenfach, orre? Bloß wi Grauten meint … Wi meint un meint.

Wecke gaoht de gar mit nao nen Pyschater hen un maaket Hyponose. So wat geiht bloß up so ne Therapiecouch un is ne Art Kunstschlaop. Jaja, un so ganz billig is dat auk nich. Daoför aower ganz un gar ohne Mann in‘ Maond.

Dat vörluute Jesuskindken

Bild: pixabay

Et is all lange Jaohren her, dao wör es maol ne Widdefrau (Witwe). De Kinner wören all graut. Mia aower wör noch in de besten Jaohre un woll nich länger gern alleen mehr sien. Se woll dao wuohl wat an doon, aower so eenfach is dat äs Frau jä nu maol nich.
Män wu dat Glück et woll, leip iähr dao doch es maol ’n ansehnlicken Mann üöwer’n Wech. Dao kreech se nu doch es maol wier lück Löchten bi in de Aogen. Et wör nen grauten Kerl van guet twee Meter. Stabil moss he auk wuohl sien, denn he föhrde säckewiese Veehfuor bi Raiffeisen. Immer wenn he nu drankam, smeet Mia em ’n Aoge to. Doch et schinn, he kreech dao nix van mit.
Verdorri, dat göng nu all Wiäken so. Un de Mann füng un füng nich Füer. Antlest dachte Mia sick: „Wenn et nich änners is, dann gaoh ick de iäben mit nao de Moder Gott’s hen. De sall mi wuohl helpen.“ Un dat dai de guede Widdefrau nu auk. Se woll aower üm Gott’s Willen nich, dat se dao wumüöglick noch mit unner de Lüe kam.
Also leip se immer glieks nao et Meddagiätten in de Kerk, wenn anner Lüe to’n Ünnerst (Mittags-ruhe) de Döppen (Augen) lück tokneepen. Dann stickte se vör de Moder Gott’s ne Kiäße an, göng in de Knei debie liggen un biäddede inbrünstig: „Oh Heilige Maria, ick bitte di, giff mi doch den Grauten. Du Immerwäh’nde Hölpe, giff mi doch den Grauten.“
Dage drup slawienerde stillke den Köster dör de Kerke un kreech van wieden Mia un iähr Flehen gewahr. Dao woll he nu es bi mitmaaken.
Den Dach drup verstoppte he sick achter dat Modergottsbeld un wochtede aff, bis Mia wier kam. Naodem se ’n Kiäßken anstickt harre, smeet se sick auk forts wier vör dat Modergottsbeld daale un biädede: „Oh Heilige Maria, ick bitte di, giff mi doch den Grauten. Du Immerwäh’nde Hölpe, giff mi doch den Grauten.“
„Den kriss aower nich, den kriss aower nich…“, snäbbelde met ne Piepskestimm den Köster trügge. Hä? Wat wör dat denn?! Also nein…
Schwuppdiwupp göng Mia dao nu ratz bi in de Höchte. Ganz kruus keek se up Marias Arm dat Jesuskindken an un schimpte: „Nu haoll du män dienen Bäbbel, du vörluute Blage! Laot leiwer diene Mama to Wort kuemmen, de kann in iähr Öller dao sicher biätter wat up säggen…“