Bild: pixabay

Muorns noch so schön in Sönn dörlöchtet, kippte he üm de Meddagstiet, de Sommerdag an de Iemse. Backend heet tröcken von ächten her drohlicke Wulkenballen up. Dao sach de Buer: „Dat giff glieks noch wat. Eher dat et grummelt, föhr ick noch gau in de Stadt. Ick mott dao noch hen un haalen wat.“ „Gaoh to“, sach de Meerske (Bäuerin), „ick haoll hier wuohl Huusbest (ich passe schon auf). So kann ick auk es wier in Ruhe an Tüüg wat flicken.“ Kuort drup wör et still in‘ Huuse.

     Et wuord mehr un mehr bienaut (drückend-schwül); daobi ganz un gar dimstrig, de Hiemmel all gries es Zinn, bloß von wieden lück giäl un wiet ächten gar so wat es viola. Sietaff von et Herdfüer glämmde unner ’t Krüüz met dat drüüge Palmstrüüksken dat Üölgelämpken. De Frau woll dagesüöwer nich graut Lecht maaken. So was dat Huus all so guet es düüster. Nich dat dat Menske bi düt Wiär dao alleene in Huuse bange wör, dat nich, aower se harre sick män doch in’ Naihstuoben verkruopen. An Tüüg rümflicken dai se giän. So nösselde de Frau met Läppkes un Gaorn üm dat lütke Lämpken von de aolle Pfaff-Naihmaschin harüm. Wenn nich jüst de Naihmaschin suusede, wör et mucksmüüskenstill.

     Godorrie, wat drückend! De Lucht stönn män so. De Fensterladens wören sperrangelwiet up. Ohoh, buuten wuord et wehriger. Dat Dönnern rullde naihger. Sprüngen Blitzfunken dör den Stuoben, keek de Meerske up. Se tellde dann. Noch göng et. Mit maol aower krachte et naihge bi un glieks drup böllerde sick den Dönner wööst uut – un rullde wiethen weg. „Nu aower Schluss hier!“ reip de Frau de keggenan. ’n Snipsel Gütermann-Nähseide in’ Mund, göng se mit nen fasten Tratt up dat Fenster an. Se woll et tomaaken un bleef doch staohn … Ganz met sick eens, keek se in Gedanken nao buuten hen. De Klämmerkes (rankende Kapuzinerkresse) hüngen düörstig un slaffmatt den Tuun daale. De aolle Tuun met dat graute Heck (Gattertor) … Siet Jaohr un Dag tröck he sick üm den schattigen Appelhof (Obstgarten), so as woll he ne behööden.

     De Baimtööge aower lööten sick flau (kraftlos) hangen. Orre ducknackeden se sick nu vör Angst un Bange? Kien Blättken, wat hen- off herwaigede. Man konn dat Knistern in de Lucht baoll föhlen. Bloß giennen, achter ’n Koben (Schweineauslauf), ganz alleene up de graute Wieske, reckte sick – piel hauch – de aolle Biärnbaom in de Höchte. „Jüst so es ’ne Flamm, de hiemmelwärts lodert“, sinneerde dat Huuswief. Se wiskede sick met de Schüötte den Sweet von de Plääte (Stirn).

     Wu wör dat? Harr nich erst noch in‘ Fewrua iähr Mann sächt: „Den aollen Kostgänger dao buuten, den hau ick nu üm; vull dräch he jä doch nich mehr.“ Män dat harr se em soiäben noch uutküeren konnt. Denn so lange se denken konn, stönn he dao, de aolle Baom, met de Holtbank drunner. De Bank … Genrassionen häbet dao truulick siätten. De Frau dacht: „Un de Biärnbaom, wat is de doch maol wier guet dörkommen.“ Schön so, de fiene Duft, de herrlick witte Blaite in‘ Fröhjaohr met de summenden Immen, de sick munter in em tummelden … Un nu hüngen se de all wier dran, noch ganz lütt, de Biärnkes, mündkesmaote, hatt noch, doch wanner wier saftig-sööt. Se is baoll nich mehr to kriegen düsse Westfäölske Speckbiärn‘, ne Rarität. Geiht man dao so eenfach met Biel un Saage dran? Üöwerhaupt, spiellt bi so ’n Baom nich mehr noch mit äs bloß dat Holt?

     Godorri. Heel biestrig flammden nu de Blitze up. Jö! Un dat Dönnern göng bis in de Magenkuhle. „Dat is hier kien Spiellwerk mehr“, schööt et de Meerske dör ’n Kopp. Glieks auk friskede de Wind plüüsterig up. Ja, met Huulen streek he wahn all ümt Huus. Ne Dööre knallde wo to.

     In Nullkommanix klädderden dicke Druopens hatt up dat Affdack. Palskend fööl dat Waater män so von buoben daale. Un heel wild göng den Bruusewind dör de Baime. Eenzig de aolle Biärnbaom böhg sick in de Spitz bloß so iäben, so as dai he den Kopp lück wäögen. De Merske stönn ganz in Gedanken an et Fenster. Wat schön frisk et up maol röök. Hmm … Jö! Ohne Gnade;

     Grell un strankiel (hart, streng), tuckte grell de Blitz runner. Baatzkedi, dao knallde et un fraog nich wu. Et krachte, dat et geföhrlicker nich göng. Splitternd föölen Tööge daale. Godorri! Et harr em troffen, den aollen Biärnbaom. Sien Stamm wiesede ne klaffende Wunde. Sietto lag Astwerks un de Holtbank schinn schwatt anbrannt. De Frau krieskede. Et harre auk iähr Hiärt troffen. Ratz smeet se dat Fenster to. Iähr Schreien bleef buuten. De Wind weihde et weg – wiet weg. Verbaast laip se in Huuse harüm un namm den Rausenkranz.

     As de Buer uut de Stadt wierkamm, verstönn he dat Klagen van siene Frau gar nich. „Stell di doch nich so an“, sach he, „män guet, dat et bloß den aollen Baom troffen hät. Ick haal glieks muorn Biel un Saage. Dann krich he den Rest.“

     De Frau sweeg. Se dachte bloß: „Ach, ji Mannslüe. Wat us Fraulüe bis ant Hiärt geiht, dat geiht ju Kerls män bloß bis an de Knei’ …“

 

För alle Geliägenheiten alltiets wat Schöns von hier:
Plattdüütske Pötter-Bööker – Aschendorff-Verlag Mönster

Bild: pixabay

Wählen gaohn, sägget se, dat sollen wi män nich up de lichte Schuller nemmen; denn well vör Wahlen uutkneep, hölpe jüst sücke Schaleier, de biätter in de Versenkung bleewen. Düsse Malefizpolitiker aower daien gern wuohl noch met twee Stimmen wählen, üm drantokommen. Häw wi et dann aower met sücke to doon, dann Gnad us Gott, dann sind Wahlen wanner för de Katt … Also: Dat Ääsken hauch und loss. Biätter wuohlbedacht wählen gaohn, statt so wat uut en Weg to gaohn. Ja, wählen gaohn, solange wi de frie’e Wahl noch häbet!

     Meinee, Lüü, et is doch män bloß en Krüüßken, wat debi naidig is. Dat is doch wuohl nich tovull verlangt, orre? Recht nommen is et aower akkraot Krüüßken kein Krüüßken, wat wi dao up de Wahlssieddels maaket. Korrekt is et en Andreaskrüüß.

     Nu häw wi et jä vandage nich mehr so met de Naomensdage. Dat ännert aower nix deran, dat de Naomen us wat sägget un – mehr noch – us use christlicken Werte düütlick maaket. So bedüüdet Andreas „de Ümsichtige“, ja, de „Uprechte“. Daoför stüörw he gar an 30. November 60 den Märtyrerdaut an en schräg Krüüß, dat sogenannte Andreaskrüüß. All dat is nich wegtoküeren, et is amtlick bekundet.

     Amtlick is vandage auk dat „Zeichen 201“ van use Straotenver-kehrsordnung met dat Andreaskrüüß. Et sägg us: „Kiek di üm!“, et häff also ne Schutzfunktion un will us vör Unglück un Mallör bewahren. Jajaja … ji häbt et nu villicht all ruoken, orre? Bi Wahlen is dat iämso. Recht nommen maaket wi dao up de Wahlssieddels jä auk en Andreaskrüüß. Un lück ümsichtig will us dat – recht bedacht – jä auk säggen: Kiek di üm! Wu sall dat hier alle so wiedergaohn? Woför stimm ick nu? För wat geew ick miene Stimme her? Aower auk, woför maak ick sömms eenlicks so Stimmung?

     Et is also längst män nich eenfach so’n Krüüßken deher. Et häff et bi Wahlen in sick, dat Andreaskrüüß. Et hölp denn bi Wahlen auk all vör üöwer hunnert Jaohren den gueden Pastor Kappen van Sankt Lamberti in Mönster. Oh ja, dao höölden wi et hier noch met de Gewissenserforschung, wenn et üm wat göng!Bi Pastor Kappen göng dat so: 

     Guter Gott, steh uns bei den Wahlen bei, um die Welt ein bisschen besser zu machen. So setze dem Überfluss Grenzen und lass die Grenzen überflüssig werden. Lasse die Menschen kein falsches Geld machen und das Geld keine falschen Menschen. Bessere solche Geldverdiener, die wohl tätig, aber nicht wohltätig sind. Schenke unseren Politikern mehr Wahrheit und der Wahrheit mehr Politiker. Und so lasst uns nun, ohn‘ länger zu schwätzen, das Kreuz ins rechte Kästchen setzen.

     Ick meine, bi Wahlen hölpe us düsse Gesinnung auk vandage noch ganz guet. Denk wi dran, wenn et sowiet is. Biätter wuohlbedacht wählen gaohn, statt so wat uut en Weg to gaohn. Ja, wählen gaohn, solange wi de frie’e Wahl noch häbet!

Bild: pixabay

Et fröög en Klookschieter Gerd es maol:
„Also mir oder mich, is ju dat egaol?“
„Nänä“, reip Gerd, „noch lange nich!
Wi sägget hier mi un Goethe sägg mich.“

Drup meinde Cheorch char noch schlau:
„Chanz chenau!“

Bild: pixabay

Kömmt et maol hatt, so bruukt‘ in‘ Liäben
ümso mehr nen fasten Tratt.
Süss geiht et gau, oh je, deniäben –
un dann bis aff von‘ rechten Patt.

Wietten klook, wohen et geiht,
dat kömmt gewiss an erste Stell‘.
Is’t dann auk düüster maol un weiht,
so ress di still, et wät wier hell.

Den Knappsack, dao mott auk wat in,
wenn du maol liggen bliffs, malatt;
doch nich tovull un nich to minn,
so dat et guet di dött apatt.

Dat guet för’n Kopp auk nich wat feihlt,
bewahrt vör mallet Hopplahopp.
Off gäng du löpps orre verdreiht,
mäck nich de Patt, dat mäck de Kopp!

Drüm achte drup, mit wem du geihs,
gaoh Laigenbüüls wiet uut ’n Wech.
Denn off du fölls off sicher steihs,
lich auk an dat, wat man di säch.

Bitt nich tolesst üm Gottes Siägen;
denn alles könnt wi Mensken nich.
Laot di van Em, wenn ‚t schwuor wät, driägen –
dann kömms guet an – gaaanz sicherlich!

„Haolle Gott di fest in Siene Hand (Möge die Straße uns zusammenführen)“ aus Geistlicke Lieder up Platt von Otto Pötter, Strauhspier Rheine. Veröffentlicht: 2022.

Bild: pixabay

Glooven möch ick dao,
wo Klooket is so ganz nich klaor;
wo dat Begriepen werd to schwuor
un ick as Mensk nich all’s verstaoh.

In Demoot weet ick, dat mien Blick
hier allet nienich seihen kann.
Doch glöw ick, dat ick irgendwann
wiet mehr erkenn, as bloß ’n Stück.

So will ick gaohn hier dör mien Liäben,
met Toversicht un Gottvertruun;
froh, ohne Bang, met guede Luun –
bis eenes Dags auk ick mott stiärben.

Un dann, well weet, ja, irgendwann
sick all’s verklöört un all’s sick rieget,
wat hier wi nich tostanne krieget.
Mi is daovör denn auk nich bang

So ’n Glööven is wuohl kiene Schann.
Mi schenkt dat Fuck (Kraft) statt Spöök un Spiet (Verdruss).
Un schinnt et manchs auk schwuor un wiet,
so sägg ick mi: „Liekuut, liekan –
ick komm wohl an.“

Glooven möcht ick Glauben möcht ich, aus Geistlicke Lieder up Platt von Otto Pötter. Aufnahme mit Hermi Süers (Akkordeon), 2022.