De Kattrien … fiert Geburtsdag (Oder: Us Bäänd …, de fiert Geburtsdag) un wi (ick) doo(t) gratteleern. Wi sägget: Vivat, Vivat! – Un noch maol: Vivat, Vivat! Willt schön us ameseern – nett, munter ameseern.
De Jaohre bünd verfluogen un doch föhlt wi us jung. Dat is gewiss nich luogen, nänä, dat is nich luogen: Dao hät noch nix nen Sprung, wi bünd noch guet in Schwung!
Drüm nemm wi nu dat Gläsken: Prost Kattrien … bliew gesund! (Oder: Prost Bäänd …, bliew schön gesund!) Wi stickt auk an nen Kääßken…, (eine schöne Kerze wird angezündet) nen fien Geburtsdagskääßken … Dat hier us löcht de Stund – met Di in düsse Rund‘.
Laot‘ us nu lustig fieren un praoten nette Tön. Van schöne Tieten küeren – un süss an Nix us schüeren, dat Liäben is doch schön – wat is dat Liäben schön!
Van Medde Oktober bis Medde November häbet et hier de Vogels drock. Et is en Komen un Gaohn. So kommet van Nord un Ost nao hier int Winterquartier Saotkraihen, Dohlen un Ringelgäöse. Ännere Fleigers is et in de Wintertiet hier (immer noch) to kaolt. So trecket de Kraans (Kraniche) gen Süden. Sinnig kiek ick debi hauch, so es enst Georg Trakl (1887 – 1914), de schreef: „Am Abend, wenn die Glocken Frieden läuten, folg ich der Vogel wundervollen Flügen, die lang geschart, gleich frommen Pilgerzügen entschwinden in den herbstlich klaren Weiten.“
Ick kieke hauchup un wünner mi üöwer den kraansken Formationsflug, en Wunner för sick, wu de Vogels et dao buoben met heestrig Geroop, schön ächteran, de Riege nao, wiethen trecken laotet. Se fleiget en graute Tropps. Vandage dai man „nachhaltig“ säggen, denn de V-Formation spart vull Energie; so lött et sick achten in en Windschatten länger kraftsacht mehr so swewend mitfleigen. Drüm wesselt sick vörnvöran de besten Frontfleigers aff, üm achter sick de Familgen met guet twee Jungvogels to schonen. So schaffet se bi guet 60 – 80 Stundenkilometers hunnerte van Kilometers an en Dag, eher dat se sick maol wier up en Rastplatz verhaalet. Duusende Kilometers geiht dat so – un all’s ohne Navi noch so guet …
Well Glück häff, kann auk wuohl es seihn, dat de Kraans met iähre Fleigerie innehaolt. Dann trecket se up maol Kries üm Kriese. Biologen weet‘ waorüm. Denn dann nemmet se wuohl ne nie’e Witterung an dat Erd-Magnetfeld up orre nutzet ’ne biättere Thermik. So geiht et glieksdrup kriesend höhger un höhger. Mi is alleene dat all Wunner genoog. Dat schinn Günter Eich (1907 – 1972) wuohl nich minner so. He vertruude „dem Vogelflug seine Verzweiflung an. Denn er misst seinen Teil von Ewigkeit gelassen ab.“ Un wi? För us „heißt es Geduld zu haben, irgendwann wird die Vogelschrift entsiegelt.“
Recht so. Aower wat maaket wi Mensken daokeegen doch nich faken graute Welttheaters üm nix. Daobi geiht us de Welt unnere Hande kaputt. Alleen keegen so en Tropp Kraans all mössen wi us schiämen. Dat wüss nich minner wuohl düssen Geheimrat von Goethe (1749 – 1832). De schreef us all vör guet tweehunnert Jaohren int Stammbook: „Die Natur ist das einzige Buch, das, ohne großes Aufsehen zu machen, auf allen Blättern große Inhalte bietet.“
Hoot aff un Kopp hauch kann ick dao bloß up säggen.
Wenn nu in’ Hiärwst de Drachen stieget, hauch üöwert wiede Stoppelfeld, un Baime bunt dat Löchten krieget, dann suust et frisk wier dör de Welt.
Et wörmt nich mehr de Sunnenschien, fröh winkt de Aobend, niäbelnatt; Nachtküllde plücket sacht un fien egaolweg nu so Blatt üm Blatt.
Streng giff de Hiärwst sick mehr un mehr, as sach he ernst: „Wat mott, dat mott.“ De Kattuul (Schleiereule) röppet auk deher; de Rüer kläfft hall (laut) et uut sien Schott.
Wahrlick, de Tieten ännert sick, de Hiärwst gemahnt et resolut. Auk düt Jaohr nu krich wier nen Knick; nich lang, dann is all wier Kehruut …
Dag vör en 1. Mai kam hier es en Tropp Vuogels tohaupe. De wollen bineene en schönen Maiuutflug maaken. Doch wohen? Wu dat bi Gefieder so is, piepkede un schnäbbelde den eenen glieks mehr äs den ännern. De Eekster (Eichelhäher) stöck forts den Kopp debi hauch. Möök dat denn noch Pläseer? Man denke bloß an de leidige Ümwelt. Ach, ach ach, et wäre nich mehr so äs fröher. Wo göng üöwert Feld denn noch tschilpend (zwitschernd) en fidelen Lewing (Lerche) in de Höchte? Wo reip en Kiewitt (Kiebitz) noch munter dör de Welt? Gar de Spreen (Stare) mööken sick all rar. Un de Gaitling (Sing-drossel) härre auk all mehr van Hiärten sungen. Män guet, dat weinßens de Gempels (Dompfaff) sick noch üm de hauhgen Kiärktüörns dreihden. Gott to Ehr klüng dao iähr „Tüüh“ un „Pijüt“ noch wiethen üöwer Land.
Drüm dai den Gempel nu es en hallen (laut) Pfiff detüsken, üm wier upt Thema to kommen. För den Uutflug slöög he de Baomberge üm den Billerbecksken Dom vör. Wäre dat nich es wat? Oh ja, dao wören se alle wuohl för. „Dann will wi dat män maaken“, greep den Gempel dör. De Gempels sind van Natur uut nich bloß lück resselut (energisch), se sind auk immer recht fröh. „Also sammelt wi us muorn fröh üm 8 Uhr an de Basilika in Rheine“, gaff he vör, dann häw wi auk noch wat von en Dag. Jaja, män to, dat göng wuohl, nickoppeden de ännern.
Nu mott man wietten, dat de Gempels van alle Vüögels mehr äs pünktlick sind. Dat sitt iähr wuohl van de grauten Kiärktaonuhren int Gefieder. Et wör nu auk all guet teihn Minütkes an 8 Uhr vörbi, ohne dat van de ännern Vuogels wat to seihn wör. Herrjeh! „Fief Minuten noch, dann dreih ick aff“, tüütede de Gempel verdreiht. Doch dann … Also nein! Wat söhg he dao? Dao kam met Gesang Naichte den Stadtpark (aus dem nahe gelegenen Stadtpark) den Vuogeltropp fideel un gemach dranpättket. De Gaitling vöran, achter sick wat Spreen samt Lüninge (Spatzen), Finken un en Kiewitt. Alle süngen: „Der Mai ist gekommen, die Träume schlagen aus …“
Es en Torpedo schööt de Gempel hauch van’ den Basilikatuorn daale up den Gaitling hento un reip: „Ji aollen Traonsuusen, draimet män nich länger noch! Nu aower fix, ick wochte all!“ Verschreckt anter-de de Gaitling: „Tix-tix-tix. Mäck doch nix.“ „Mäck nix?“, quäkte den Gempel, „wo komm ji denn her?“ „Och“, fleitkede den Gaitling vergnögt, „wi häbt us dacht, wi könnden düssen 1. Mai wuohl erst van Rodde uut an de Biäk (Bach) längs met en schönen Maigang nao hier beginnen.“