Sippenstündken

Bild: pixabay

Dat könnden wi gerne öfters doon: Nett tohaupe aolle Belder von fröher bekieken. Dao löchtet glieks schön wat bi up. Wu gau göngen ansüss aolle Erinnerungen verloren. Bi mi klinget dao auk immer noch so figilante (eigenartige) plattdüütske Säggewiesen (Redewendungen) bi dör, Sprüchskes, de man so vandage nich mehr to hören krich. Kick Opa mi dao up en aolt Beld an, höre ick em noch säggen: „Junge, haoll di ant elfte Gebot: Laot di nich verbluffen.“ Orre: „Jedereen kann wat passeern, de Unwiesen aower sind de ersten“. Oh ja, nao so en Sippenstündken kicks wier änners in de Welt.  

     Et duert gar niich lange, dao weet bi dat Aolle-Belder-bekieken eenen noch mehr äs den ännern. Dao hett et: „Nu kiek doch bloß es hier! Meinee! Man sall gar nich meinen, dat den Mann Onkel Gustav is. Ick seih en noch vör mi. Mehrst sagg he immer …“ Un schon is de wier so ne Satzaussage. Mehrst schütt dao dat Lachen män so bi ruut. Bi dat Bladern in de Fotoalben geiht et he nun her, bis dat dao eenen frögg: „Och, un hier! Well is dat nu noch?“ Alle willt kieken. Doch well könnde et sien? Jopp röpp: „Paula is dat!“ Jau, dat is se! Paula in Person! Düsse Paula van Mamas Siete her, dao ächten uut Freren weg. „Meinee, wu lange is de doch nu wuohl all daut?“ simmleert Cilly, „giff et dao in Freren nich süss noch wuohl wecke van us?“ Man könnde sick de villicht es maol wier lück üm kümmern …  Ännersiets: Wo nich wuohl so männig Deel van us vandage löpp? Van Paula wüssen se, dat et en guet Menske wör. Man süht et an dat Foto noch.  En eenmaol fien Menske. Nu sägg auk Heini wat. Heini sägg: „Ick häb immer all säggt, met us Schulten könn wi us eenlicks ganz guet seihn laoten. Un wat ick de so van weet, sin wi an sick auk all’s achtbare Lüe.“ Hä, dat döt guet. Drüm doot se auk alle nickoppen.

     Bloß Lina grabbelt män so in all de Belder harüm. Se röpp up maol: „Nu kieket es hier! Susi noch äs Blaage met Zöpfkes! Wu lange häb ick de doch all nich mehr seihn! Is de nich tüskentiets dao ächten in Köln all längst van iähren Kerl aff?“ Nickoppen, dann Stille. Jopp flistert kaduck, Susi wäre antlest dat Suupen anfangen. „Daobi wör se doch so ’n fröndlick Wichtken.“ Ach, ach. Gott bewahre, manchs is et alle nich eenfach. Doch dao juchzet Lina all wier: „Hier, nu kieket doch es hier! Nich to glöwen …“ Un alle kieket de glieks wier änners drin.

     Nu kieket auk ji doch es, wat et nich noch alle so to bekieken giff. Geiht nix üöwer en schön Sippenstündken.  

Jaja, so is dat alle

Bild: pixabay

Dä! Haste nich gesehn, Jopp in Person!
Ja, waorüm nich?
Und? Wu is et?
Och, et is, es ‘t is.
Piepken schmeck noch immer?
Noch immer, wäre jä auk leep wenn nich.
Dann will wi män wieders nix säggen.
Nä. Nützet jä doch nix.
So is et.
Genau.
Un wu is et süss so?.
Och, et geiht.
Hö? Nich guet?
Guet nich, aower biätter.
Dat is doch all wat!
Nu ja, aower biätter wäre, et göng mi guet.
Dat is auk wier waohr …
Is so.
Jaja, so is dat alle.

Man draff de allegar nich üöwer naodenken

Bild: pixabay

Unbefangene Zurückhaltung ist typisch fürs Plattdeutsche, womit in Abwägung der Gegebenheiten zugleich eine gewisse Vorsicht zum Ausdruck kommt, die sich auch schon mal ins Simulieren steigern kann. Schwant dabei nichts Gutes, klingt es hier oft: „Man draff de alle gar nich üöwer naodenken!“ Is doch so, orre?

Is män nich immer alle eenfach. Manchs suuset de Kopp de män so bi. So auk es bi Mia up en Markt. Dao woll sick Mia en Kopp Kabbes kaupen. An sick is dat jä nix, üm Nerven debi to laoten. Doch Mia wär nich Mia, wenn se nich auk hier lück vörsichtig bi to Werke göng. Den Kabbeskopp wör näm-licks nich mehr so ganz billig. Van nix, kümp nix, dacht sick Mia. Aower wu dat so is: Man draff de alle gar nich üöwer naodenken!“ Wat bruuket et auk glieks raude Kabbesköppe, Gröönkohl, Rausenkohl, Spitzkohl, Wirsing … Mott dat denn? Bloß dat wi den Hals nich vullkrieget? Mia wör sick dao up en Markt stantepee sicher: Wenn et bloß eene Sorte Kabbes gäff, wäre den Kabbes auk sicher billiger. Kick – un all wier lött sick säggen: Man draff de alle gar nich üöwer naodenken. Mehrst giff dat bloß Ärger. Un man kümp de auk noch vant Hölzkes upt Stöcksken bi. Denn … nu es ganz ehrlick:

Recht nommen sind so Kabbesköppe van us Mensken gar nich aff. Giff et denn nich auk unner us so männig Kabbesköppe? Nu ja, ick weet, dao is van Natur uut noch doch noch wat debi tüsken, aower … Also ick sägg es so: De echten Kappesköppe laot‘ sick weinßen keggensietig in Ruh. Dat is bi so Kabbesköppe van Mensken aower ganz un gar nich so! Eene Sorte mäck üm de ännere Sorte noch mehr Theater in de Welt äs de ann’re. Kiek män.

Man könn dördreihn bi all so kabbelige Kribbelköppe. Man draff de gar nich alle üöwer naodenken. Also dao bin ick nu auk bi Mia, dao up en Markt mit iähren Kabbeskopp. Doch de is jüst afflenkt un steiht dao mit den aollen Meyers Jopp to küeren. Man süht den Mann gar nich an, dat he nu all hun-nert Jaohr is. Nu ja, ick meine, dat is jä schön un guet, aower hunnert Jaohre wäd man auk män bloß eenmaol. Mehr nich. Dann kümp wanner änners. Dao bliff nich mehr vull.

Un dao denk nu män erst gar nich so richtig üöwer nao, süss kringelt sick wumüöglick noch de Pielewüörms debi. Wink nich aff, dat is so. Well weet, wo sick de nich alle so rümkringelt. De maaket sick jä söwwst vör en Kerkhoff nich es bange. Oh ja: Man draff de alle gar nich üöwer naodenken. Drüm möch ick auk för kien Geld in de Welt mit so nen Pielewuorm tuusken. Nä. Un wu gefäöhrlick de nu auk noch liäwet!

Wenn se sick denn maol up iähre Wanderung von en Kerkhoff hen so unnere Hohnerwieske es verlaupete un dao bloß eenmaol dat Köppken uut de Erde haruut waoget, dann, ratzfatz sind se all bi nen Hohn in‘ Schnabel landet. Dat wör et dann, mit dat Pielewuormliaben. De Höhner kakelt vergnögt debi – un legget antlesst noch ’n Ei devan. Ach so ja … Man draff jä noch wuohl fraogen …

Vanmuorn auk noch en lecker Ei giätten? Lüe, et is ju gönnt – un doch, ick sägg ja: Man draff de alle gar nich üöwer naodenken!

Sind Fraulüe wankelmöödig?

Bild: pixabay

Dao woll es de aolle Möllenkamp uut en Huuse. An sick wör Möllenkamps Jopp en vörsichtig Männe-ken. Doch woll de Kerl auk gern sienen Mann staohn. Un dann wör dat nich alle eenfach mit em. Dao harre auk sien Frau nich schlecht wat bi to bekieken. Nu auk wier:

Möllenkamp harre den Hoot all in de Hande, dao keek he lück speh nao buuten. „Wat meins“, fröög he siene Kennerin, „gifft Riägen off nich?“ „Tschä“, sää Erna, „wat sall ick di dao up säggen, dat kann so orre so.“ „Na, dat is mi ja wat“, schüllkoppede Jopp. Oh, de Mann tröck all de Nüekels (Stirnfalten) bineen, denn he wüss män doch gern mehr.

He dreihde den Hoot so in de Hande un spröök met Betonung: „Frau, nu sägg mi doch es vernünf-tig: sall ick den Paplü (aus dem frz. Paqraplui für Regenschirm) nu mitnemmen off nich?“ „Wu du wiss“, anterde Erna, „du geihs jä uut en Huuse, nich icke.“ He, nu kuortaff: „Paplü (also Stockschirm) orre Stock?“ Antwort: „Söök di doch wat uut.“

He nu wier, ganz Mann: „Also, nich wahr, för dat Laupen is mi de Stock an sick leiwer. Dann könn ick den Paplü doch hierlaoten orre?“ „As du meins.“ „Ja wat denn nu?“, frögg de Olle, „riängt et, helpet mi de Stock auk nich vull. Ick gleiw, ick nemm doch den Paplü, orre?“

„Häs recht“, nickoppede Erna, „den nemm män“. Jopp knibbelt sick an de Niäse un kick wier int Wi-är. Et schiert up. De Sönne kümp dör. Aower off dat hölt? Män nu schinnt et ganz guet dao buuten. He sägg: „Ick gleiw, ick laot den Paplü nu hier un nemm den Stock. Dao is doch Verstand bi, orre?“ „Jaja“, sägg Erna, „dat is et wuohl. Dann laot den Riägenbaldachin män hier.“

„Nu ja“, kick Jopp so van de Siete, „ick will jä nich vull säggen, aower mäcks du di dat nich en bett-ken to eenfach?“ „Nä, waorüm“, bliff Erna ganz ruhig. „Ja wenn et denn aower nu doch es en Schuer giff?“, frögg Jopp, „wat dann?“ „Dann kann ick et auk nich ännern“, treck Erna de Schullern hauch.

„Süss fällt di nix in?!“ poltert Jopp, „du kriss hier in Huuse den Ääs nich natt. Aower icke …“ Erna, ohne Mucken: „Dann blief doch auk inhuuse.“ „Aower du weeß doch, dat ick in de Stadt mott!“ kröppt Jopp sick up. „Ja, dao kann ick doch nix an doon“, sägg Erna, „dann laup doch.“ „Eenfach so?!“ „Ja, eenfach so.“ „Ick krieg hier noch en Rappel!“, spitakelt de Olle, „herrjeh, ick häb nu maol gern wat in de Hande, wenn ick laupe! Wenn et nu aower doch es …“ „Dann nemm den Paplü.“ „Hö? Bi Sönne un dann met Paplü …“ Erna: „Dann nemm den Stock, eher di schiäms.“

Oh, oh, oh. Jopp winket heel verdreitlick aff. Nich genoog demet, röpp he reineweg unwies: „Herrjeh, ick könn verrückt wäden! Well schiämt sick denn hier? Mann, Mann, Mann! Et geiht mi doch eenzig üm en bettken Gewissheit. Aower nä – waorüm sin ji Fraulüe bloß alltiets so wankelmöödig?“

Stutenkerl

Bild: pixabay

Dat is nu all wat her. Ick meine dat met den Bäcker Blanke. De harre vör Jaohren hier guet to doon. Man kann säggen, de Mann vestönn sien Handwerk. He konn de wat von. Dat wör nich bloß bi siene Kasten-Dubbelbackkruste so. Et göng auk nix üöwer Blankens Swattbraut. Den witten Stuten harr et de Lüe aower nich minner andaon. Un för Leckermüülkes gaff et noch sööte Plunderteilchen. Nich ge-noog dat Sortiment, leipen de Lüe em saoterdags üm sienen Weggen noch de Bude in. Ach ja, un to Niklaos nich to vergiätten: de Stutenkerls. Sücke Stutenkerls gaff et bloß bi Blanke! All Dage vörher wö-ren de Blaagen heel wehrig de üm. Blanke füng denn auk all to Dezemberbeginn mit de Stuten-kerlbackerie an. So auk dütmaol.

Doch dann dat! Dao klapperde met maol grautweg en Hengst van achtern her in sienen Backstu-oben rin un wieherde friepöstig: „Moin, Moin. Na, Blanke, auk es wier flietig?“ Hö? Blanke schinn, as trätt em en Perd. Doch süngen se nich all wat van en Perd, wat up en Flur stönn? Wat verrückt doch nu alle! Nich to glöwen so wat. Män nu erst es „ganz ruhig“. Nerven behaollen.

Backmester Blanke keek drötig van sienen Backtrog up, wiskede sick den Sweet van siene Pläät un … Un dao wieherde de Hengst all wier: „Nu sägg es, Blanke, krieg ick hier nich wuohl schöne Stuten?“ Wat? Wie bitte? Blanke kneep de Aogen debi to, schüllkoppede, slöög de Hande in de Höchten un stüödderde: „Also … nämanä, du bis mi ja villicht en Kerl!“

„Stimmt“, nickoppede den Hengst un spröök, „ick sin auk ganz gerne en Stutenkerl!“

 

♣ ♣ ♣

Die zeitlos-schönen Pötter-Plattdeutschbücher aus dem Aschendorff-Verlag Münster
zählen zu den Klassikern der plattdeutschen Sprache
Immer wier wat Schöns von hier!